پیش بینی روان رنجورخویی فرزندان بر اساس سبک های فرزندپروری والدین

زمینه و هدف: رشد و شکل گیری شخصیت، تحت تاثیر عوامل متعدد ژنتیکی و محیطی است. نحوه رفتار، ریشه در شخصیت دارد بنابراین تعامل والد- فرزند تحت تاثیر شخصیت طرفین قرار می گیرد. سبک فرزندپروری والدین یکی از مهمترین عواملی است که منجر به رشد سالم در کودکان و نوجوانان می شود. به عبارتی، رفتار والدین نقش بسزایی در سلامت روان و رفاه کودک دارد و سلامت و توانایی سازگاری عمومی نوجوانان نیز در پیشرفت آن ها عاملی مهم است که با مداخلات پیشگیرانه و برنامه های ارتقای سلامت بهبود می یابد. هدف پژوهش حاضر پیش بینی روان رنجورخویی فرزندان بر اساس سبک های فرزندپروری والدین بود. روش پژوهش: روش این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان مدارس شاهرود و والدین آن ها بود که تعداد ۲۵۰ نفر از دانش آموزان مقاطع مختلف مشغول به تحصیل در مدارس شاهرود و والدین شان به عنوان گروه نمونه بااستفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه سبک فرزندپروری بامریند (BPS) و پرسشنامه شخصیت نئو بین آن ها توزیع گردید. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان تحلیل شد.یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که سبک های فرزندپروری والدین با روان رنجورخویی فرزندان همبستگی معنادار داشتند (P≤۰/۰۱) و به طور مشترک ۳۹ درصد از واریانس، متغیر روان رنجورخویی فرزندان را تبیین کردند. همچنین سبک فرزندپروری مستبد در والدین قوی ترین پیش بین روان رنجورخویی در فرزندان با مقدار پیش بینی کنندگی ۰/۴۱ بود. علاوه براین، سبک فرزندپروری مقتدر در والدین به صورت منفی ۳۵ درصد از تغییرات روان رنجورخویی در فرزندان را تبیین کرد و سبک فرزندپروری سهل گیر توان پیش بینی روان رنجورخویی در فرزندان را نداشت. نتیجه گیری: بر اساس نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر، به نظر می-رسد یکی از عوامل مرتبط با روان رنجورخویی فرزندان، سبک های فرزندپروری والدین باشد. براین اساس، روابط مبتنی بر کنترل و محدودیت شدید زمینه بروز روان رنجورخویی در فرزندان را افزایش می دهد. همچنین، روابطی که مبتنی بر حمایت و احترام متقابل همراه با اقتدار و کنترل متعادل است، عاملی قدرتمند جهت حفاظت فرزندان از تجربه مشکلات هیجانی از جمله روان رنجورخویی است. نتایج چنین مطالعاتی روان شناسان را در امر آموزش و والدین را در امر رفتار صحیح جهت تربیت بهتر فرزندان برای شکل گیری شخصیت بهینه در آنها کمک شایانی خواهد نمود. لذا طراحی کارگاه های آموزشی درمورد سبک های فرزندپروری و اثرات هریک از آن ها بر فرزندان ضروری است تا از این طریق بتوان با تغییر نگرش والدین و بهبود روابط اعضای خانواده روان رنجورخویی در فرزندان را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

روان رنجورخویی ، سبک فرزندپروری ، والدین ، فرزندان