تحلیل کاربردشناسانه «سنت عاقبت امور» در اختتام آیات قرآن کریم با محوریت آیه ۴۴ سوره مبارکه انفال

در عالم هستی یک قانون کلی در جریان است که سنت های دیگر در بطن آن جای دارند و از این رو از جمله سنت های محوری در نظام احسن به شمار می آید. این قانون که با عنوان سنت عاقبت امور شناخته می شود موضوع اختتام هشت آیه از قرآن کریم است. بررسی اولیه این گروه اختتامی زمینه ساز شکل گیری سوالات و ابهاماتی است که از آن جمله می توان به چیستی امور در این آیات و گستره آن، بستر بروز و ظهور این قانون، تناقض داشتن یا نداشتن این سنت با اختیار انسان ها، مفهوم محوریت این قانون نسبت به سایر سنن الهی، و نوع مفاهیم کاربردی و کارگفتی موجود در این آیات می باشد. از این رو نوشتار حاضر با نگاه کاربردشناسانه و کارگفتی، به بررسی اختتام آیه ۴۴ سوره مبارکه انفال به طور خاص و سایر آیات در قالب روابط جانشینی پرداخته و عمومیت و شمولیت داشتن قانون عاقبت، اختصاص و بازگشت همه امور و نیز نتایج آنها به سوی خداوند و عدم اختصاص آن به جوامع بشری، جاری و ساری بودن این قانون در هر سه عالم ماده- برزخ- عقلانی، مقصد بودن عالم قیامت برای مسیر قانون عاقبت، و عدم منافات با اختیار انسان ها را اثبات نموده و در نهایت شبکه کارگفتی حاکم بر این گروه اختتامی را ترسیم می کند.

کلیدواژه ها:

سنت ، عاقبت ، امور ، کاربردشناسی ، کارگفت