بررسی عملکرد مونولایرها بر کاهش تبخیر از سطح آب با درنظر گرفتن پارامترهای هواشناسی

سدهای مخزنی در کنار تمامی مزایای که برای بشر داشته اند، مشکلاتی را نیز به همراه داشته است. یکی از مهم ترین این مشکلات در معرض قرار دادن سطح وسیعی از آب در مجاورت هوا است که باعث هدررفت مقدار زیادی آب بر اثر تبخیر می شود. یکی از روش های کاهش تبخیر از سطح آب، استفاده از روش های شیمیایی بوده که کاربرد الکل های سنگین از آن جمله به حساب می آیند. در این تحقیق از سه امولسیون اکتادکانول، هگزادکانول و ترکیب اکتادکانول و هگزادکانول به همراه بریج- ۳۵ (دودسیل پلی اتیلن اکسید اتر) در کنار دو روش فیزیکی سایبان و توپ های شناور برای بررسی عملکرد امولسیون های مختلف استفاده شد. از آنالیز واریانس یک طرفه برای مقایسه میانگین تبخیر در روش های مختلف شیمیایی و فیزیکی و آنالیز واریانس دو طرفه برای بررسی اثرات اصلی و متقابل پارامترهای مختلف هواشناسی بر میزان تبخیر استفاده شد. مقایسه میانگین تبخیر در روش های مختلف نشان می دهد که دو روش فیزیکی سایبان و توپ های شناور عملکرد بهتری نسبت به روش های شیمیایی داشته و در بین روش های شیمیایی نیز روش اکتادکانول از عملکرد بهتری نسبت به دو مونولایر دیگر برخوردار بوده است. نتایج آنالیز واریانس یک طرفه نشان داد که از میان روش های شیمیایی مورد استفاده، تنها روش اکتادکانول با توپ های شناور در سطح احتمال ۹۹ درصد (۰/۰۱> P) فاقد اختلاف معنادار است. از طرفی آنالیز واریانس دوطرفه نشان داد که دمای هوا و درصد رطوبت نسبی بیشترین تاثیر را روی میزان تبخیر داشته اند. بررسی تاثیر سطوح مختلف پارامترهای هواشناسی روی عملکرد روش های کاهش تبخیر نشان داد که در دماهای کم، مونولایر اکتادکانول عملکرد ضعیف تری را نسبت به دو روش فیزیکی کاهش تبخیر دارا بوده ولی با افزایش دما عملکرد آن بهبود پیدا کرده است. همچنین این مونولایر، در سرعت های باد کم، از عملکرد مناسبی در مقایسه با روش های فیزیکی برخوردار بوده ولی با افزایش سرعت باد، عملکرد آن به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و کارایی آن کاهش می یابد، به گونه ای که در دماهای بیشتر از ۳۷ درجه سانتی گراد، تغییر سرعت باد از ۳/۵ متر بر ثانیه به بیشتر از ۸/۷ متر بر ثانیه باعث افزایش  بیش از ۵۰ درصد میزان تبخیر شده است. تاثیر مونولایرها و روش های فیزیکی کاهش تبخیر بر ویژگی های کیفی آب از جمله اکسیژن محلول از اهمیت زیادی برخوردار است که بایستی در تحقیقات آینده بیشتر به آن پرداخته شود.

کلیدواژه ها:

Monolayer ، Evaporation ، Heavy alcohols ، Brij-۳۵ ، ANOVA. ، مونولایر ، تبخیر ، الکل های سنگین ، بریج-۳۵ ، آنالیز واریانس