خطاب و فراخوانی جنسیتی سوژه ها در داستان های صادق هدایت
محل انتشار: مجله نقد و نظریه ادبی، دوره: 5، شماره: 2
سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 152
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_NAQD-5-2_012
تاریخ نمایه سازی: 14 اسفند 1401
چکیده مقاله:
بنا به رخدادهای اجتماعی- فرهنگی ایران پس از مشروطیت، شکلهای فراخوانی سوژههای انسانی و وجوه برساخت هویتی آنان تغییرکرده؛ این امر بر برساخت سوژههای داستانی اثر گذاشت. یکی از این موارد شکل متمایز فراخوانی جنسیتی سوژههای زن است که در همان داستانهای آغازین ادبیات معاصر فارسی بویژه در داستانهای صادق هدایت دیده میشود. در این نوشتار با نگاهی برساختگرایانه، خطاب و فراخوانی جنسیتی سوژهها در داستانهای صادق هدایت طبقهبندی و تفسیر شده است. برای تبیین سطح کلان بحث، به نظریه آلتوسر و برای تحلیل دلالتهای متنی به آرای گافمن، براون و لوینسون استناد شده است. نتیجه نشان میدهد که برساخت موقعیت/ وضعیت هر یک از سوژههای داستانی حاصل سه سطح فراخوانی تنانه، کنشمحور و متعلقاتمحور است که بر زبان راویان یا سوژههای داستانی جاری شده و همین خطابها سبب وجهه مثبت یا منفی سوژهها شده است. البته در خطاب و فراخوانی تنانه، اگرچه توصیف بدنها به شکل ابژکتیو و عینی صورت گرفته است، به هنگام ارزیابی و قضاوت درباب همان بدنها، معیار وجههبخشی، ذهنی- ذوقی و مبتنی بر معیارهای زیباییشناختی کلاسیک است. برعکس سطح مذکور، بنا به غلبه نگاه رئالیستی بر متنها، در فراخوانیهای کنش و متعلقاتمحور، مناسبات طبقاتی و شکلهای سلیقه و مصرف سوژههای موضوع فراخوانی، ملاک انواع وجههبخشی است. بر همین اساس اگرچه کلیت برساخت جنسیتی سوژههای زن داستانهای هدایت همسو با فردیتگرایی جهان معاصر بر مناسبات شخصی و تاریخی سوژهها استوار است، ملاکهای وجههبخشی در آن، به صورت مرزی و توامان بر مبنای انواعی از معیارهای معرفتی- زیباییشناختی کلاسیک و معاصر سامان یافته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
پارسا یعقوبی جنبه سرایی
استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان
مرجان کامیاب
دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :