قراردادهای بین المللی انتقال تکنولوژی و راهکارهای موفقیت آن در کشورهای در حال توسعه

امروزه فناوری عنصر کلیدی توسعه اقتصادی و اجتماعی محسوب می شود. این حقیقتی انکارناپذیر است که کشورهای کمتر توسعه یافته و کشورهای درحال توسعه به سبب آن که فاقد توانمندی تکنولوژیک و ظرفیت های ساختاری برای توسعه فناوری هستند، غالبا توان تولید فناوری های نوین را نداشته و از سوی دیگر نمی توانند نیاز مبرم خود به فناوری های روز را پوشیده دارند و در همین جاست که پدیده انتقال فناوری رخ می نماید. در حوزه انتقال فناوری، دغدغه اصلی کشورهای انتقال گیرنده، محقق نشدن انتقال، منطبق با اهداف موردنظر از انتقال است. به موجب بررسی های به عمل آمده، از منظر حقوقی یکی از علل اصلی بروز این دغدغه، متناسب نبودن قراردادها با امر پیچیده انتقال و خواسته های انتقال گیرنده است. این عدم تناسب که عمدتا بر کم و کیف تعهدات طرفین تمرکز دارد، باید به تبع اقتضائات و ویژگی های قراردادی خاص برای انتقال فناوری برطرف شود تا دغدغه موجود نیز مرتفع گردد. به همین جهت برای تنظیم درست این بخش از قرارداد، یعنی تبیین جزئیات الزامات و التزامات طرفین، به نحوی که تامین کننده منافع و تحقق اهداف انتقال گیرنده باشد، احاطه کامل و آشنایی باظرافت های ویژه تعهدات قراردادی طرفین، امری ضروری می باشد. از این رو هدف این مقاله بررسی قراردادهای بین المللی انتقال تکنولوژی و راهکارهای موفقیت آن در کشورهای در حال توسعه است. در این پژوهش سعی شده است پس از بررسی و شناخت ماهیت حقوقی مورد انتقال فناوری، شرایط موضوع قرارداد انتقال فناوری نیز مورد بررسی قرار گیرد و آثار قرارداد انتقال تکنولوژی و انحلال آن و فسخ قرارداد انتقال فناوری از زوایای مختلفی مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین به بررسی موانع موجود در انتقال فناوری کشورهای درحال توسعه پرداخته شد که با بهره گیری از آن راهکارهایی در مورد پیشرفت این کشورها در زمینه انتقال فناوری ارائه شد. در این راستا از روش کتابخانه ای استفاده شد.

کلیدواژه ها:

ماهیت حقوقی ، انتقال تکنولوژی ، تعهدات ، فسخ قرارداد ، کشورهای درحال توسعه