نقش مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در توسعه نواحی روستاییمطالعه موردی: شهرستان قصرشیرین

مناطق آزاد و ویژه اقتصادی امروزه نقش و جایگاه ویژه ای در توسعه و به خصوص توسعه اقتصادی منطقه ای دارند. به طوری که با توجه به آمارها و ارقام در داخل و خارج از کشور این مناطق در توسعه و در قالب شاخص های مختلف تاثیر به سزایی دارند؛ بنابراین برای بررسی نقش مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در توسعه نواحی به خصوص نواحی روستایی، شهرستان قصرشیرین برای بررسی انتخاب گردید. جامعه آماری پژوهش را روستاهای دارای دهیاری شهرستان قصرشیرین تشکیل می دهد که با استفاده از جدول مورگان جامعه نمونه ۲۸۵ خانوار برآورد شد؛ بنابراین خانوارها به صورت تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه بین آن ها توزیع گردید. در زمینه روایی و اعتبار ابزار گردآوری داده ها پس از تایید اساتید، ضریب آلفای کرونباخ آن ۷۴/۰ بود. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد. نتایج تحلیلی داده ها نشان می دهد که وجود مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در شهرستان قصرشیرین باعث افزایش قیمت زمین، افزایش درآمد (در بخش انباری داری، تخلیه بار و...) شده است. همچنین تا حدودی باعث مهاجرت معکوس و تثبیت جمعیت به میزان خیلی کم تا کم شده است. همچنین رابطه میزان صادرات با سرمایه گذاری در فعالیت های عمرانی (حمل ونقل، توسعه راه و...) و رابطه بین وجود منطقه آزاد و ویژه اقتصادی با افزایش اشتغال در منطقه سنجیده شد که بر اساس ضریب همبستگی اسپیرمن در سطح ۹۵% دارای رابطه معناداری بودند. بین بهبود خدماتی رسانی و وجود منطقه آزاد و ویژه اقتصادی در شهرستان قصرشیرین رابطه همبستگی در سطح ۹۹% برقرار بود. با توجه به آزمون فرضیه ها و تحلیل داده ها هرچند مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در توسعه منطقه نقش داشته اند اما موفقیت به دست آمده در این زمینه چندان موردتوجه نیست به صورتی که ۶۸.۸ درصد افراد بیان داشته اند که نقش این مناطق در توسعه منطقه متوسط رو به ضعیف بوده است.

کلیدواژه ها:

مناطق آزاد ، مناطق ویژه اقتصادی ، توسعه ، روستاهای قصرشیرین