بررسی میزان آب کاربردی، عملکرد و بهره وری آب مزارع سیب زمینی در شرایط زارعین استان خراسان رضوی

باتوجه به کمبود آب در کشور، بهبود مدیریت آبیاری مزارع سیب زمینی می تواند کاهش مصرف آب و افزایش بهره وری آب این محصول مهم را به همراه داشته باشد. به این منظور، لازم است اطلاع کافی و دقیقی از وضعیت میزان آب کاربردی و بهره وری آب در شرایط مدیریت زارعین وجود داشته باشد. ازاین رو میزان آب کاربردی، عملکرد و بهره وری آب در شرایط مدیریت زارعین در دو منطقه عمده تولید سیب زمینی در استان خراسان رضوی بررسی شد. دو منطقه فریمان و تربت حیدریه با بیشترین سطح زیرکشت و تولید محصول سیب زمینی به عنوان شهرستان های پایلوت انتخاب شدند. روش آبیاری تمام مزارع، روش قطره ای (تیپ) بود. در مزارع آزمایشی، خصوصیات آبی و زراعی، مشخصات منبع آب و شبکه آبیاری، داده های هواشناسی مورد نیاز، حجم آب کاربردی، عملکرد سیب زمینی و بهره وری آب در سال زراعی ۱۳۹۸ اندازه گیری شد. همچنین حجم آب کاربردی توسط کشاورزان با نیازآبیاری برآورد شده براساس داده های هواشناسی سال ۹۸ و ده ساله اخیر محاسبه شده به روش پنمن- مانتیث مقایسه شد. مقدار آب کاربردی بر اساس داده های هواشناسی سال ۹۸ حدود ۲۶ درصد و نسبت به آمار ۱۰ ساله حدود ۱۵ درصد بیشتر بود. نتایج همچنین نشان داد، حجم آب کاربردی سیب زمینی در مزارع مورد مطالعه از ۹۸۸۸ تا ۱۴۵۷۳ مترمکعب در هکتار متغیر و میانگین آن ۱۱۸۸۵ مترمکعب در هکتار بود. عملکرد سیب زمینی در مزارع منتخب از ۲۸۶۰۰ تا ۶۰۰۰۰ کیلوگرم بر هکتار متغیر و میانگین آن ۴۰۳۹۹ کیلوگرم بر هکتار بود. بهره وری آب از ۲/۲۲ تا ۵/۲۵ متغیر و میانگین ۳/۴۲ کیلوگرم بر مترمکعب بود.

کلیدواژه ها:

سیب زمینی ، آب کاربردی ، عملکرد ، بهره وری آب ، استان خراسان رضوی