بررسی مصادیقی از نشانه های شهری در سنت شهر ایرانی - اسلامی (مورد پژوهشی: بررسی نشانه های شهری عصر صفویه با تاکید بر مکتب اصفهان و محدوده بافت تاریخی شهر اصفهان)

نشانه های شهری به عنوان نمود کالبدی ارزشهای معنایی و فرهنگی جامعه، میتواند موجب ارتقای کیفیت فضای شهری شود. شناسایی اصول طراحی در جهت درس آموزی آینده، اهمیت پژوهش را دوچندان میکند و عدم توجه به این مهم، آسیب بر هویت ارزشمند شهری خواهد داشت؛ لذا پژوهش، باهدف تبیین مبانی طراحی نشانه های شهری با رویکرد شهر ایرانی - اسلامی، به بررسی ویژگیهای نشانه شناختی مکتب اصفهان در شهرسازی دوران صفوی می پردازد. روش تحقیق پژوهش، تحلیل محتوا بر پایه داده های کمی و کیفی است که با ابزار گردآوری داده مشتمل بر مطالعات کتابخانه و نقشه های تحلیل فضای شهری، تنظیم پرسشنامه و یادداشت برداری از پاسخ مصاحبه شوندگان بهره برده است. یافته های تحقیق نشان میدهد که باتوجه به ابداع مکتب اصفهان ساخت تک بناهای شاخص رواج نداشته عمدتاو این بناها در مجموعه های شهری و در ارتباط با فضاهای پیرامون خود قرار میگرفتهاند و توجه صفویه به سنت شیعه و اسلام سبب شده کانونهای مرکزی شهرها بطن ساخت بناهای مذهبی و حکومتی در کنار یکدیگر قرار گیرند. توجه مشارکتکنندگان در پژوهش به نمادهای تاریخی و برانگیختگی حس هویت آنان با وجود این نشانه ها نسبت به شهر اصفهان نیز در ارتباط کامل با ویژگیهای کالبدی نشانه ها و نحوه استقرار و مقیاس این نشانه ها دارد. نتایج حاصل، ضرورت توجه به نشانه های شهری بیش از سایر عناصر در بازنمایی هویتهای فرهنگی و شهری اذعان میدارد. نشانه ها در کنار سایر عناصر نامبرده سبب خوانایی فضاهای شهری گشته و آنها را برای شهروندان رسا، مطلوب و امن میسازد و احساس تعلق مکانی و در نهایت حفظ این آثار را در آنها برمی انگیزاند.

کلیدواژه ها:

نشانه های شهری ، دولت صفوی ، مکتب اصفهان ، شهرهای ایرانی - اسلامی ، اصول طراحی.