اثربخشی بار شناختی تکلیف با تاکید بر تغییرپذیری محیط بر کارکردهای اجرایی (بازداری پاسخ و توجه مداوم) کودکان دبستانی ۱۰ تا ۱۲ سال

کارکردهای اجرایی عصبی-شناختی ساختارهای مهمی هستند که با فرایندهای روانشناختی مسئول کنترل هوشیاری، تفکر و عمل مرتبط هستند. با این حال مطالعات نشان میدهد که میزان پیشرفت در عملکرد شناختی از طریق فعالیت بدنی ممکن است به ویژگیهای حرکتی فعالیتهای انجام شده مربوط باشد. با توجه به پیچیدگی و نیازهای شناختی متفاوت تمرین مهارتهای باز و بسته، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر ۱۲ هفته آموزش تمرین مهارتهای باز و بسته بر بازداری پاسخ و توجه کودکان ۱۰-۱۲ ساله بود. روششناسی: پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. نمونه آماری شامل ۳۰ کودک ۱۰-۱۲ ساله سالم بودند که به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری تمرین بسته (ایروبیک) و تمرینات باز (تنیس روی میز) قرار گرفتند. شرکت کنندگان در گروه تمرین مهارتهای باز و بسته طی ۱۲ هفته، هر هفته ۲ جلسه و به مدت ۴۵ دقیقه برنامه تمرینی مربوط به خود را انجام دادند. ابزار پژوهش شامل آزمون استروپ و عملکرد پیوسته بود. جهت تحلیل داده ها از روش آماری تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج: نتایج حاکی از پیشرفت معنادار در نمرات بازداری پاسخ و توجه مداوم در کودکان دبستانی به دنبال ۱۲ هفته تمرینات باز و بسته بود. بعلاوه تفاوت معناداری بین دو گروه به نفع گروه تمرین مهارتهای باز مشاهده شد .(P≤ ۰/۰۵) بحث: اگرچه انواع مختلف ورزش بدنی میتواند مغز را از طرق مختلف تحت تاثیر قرار دهند، برخی مطالعات عنوان میکنند که نوع فعالیت بدنی، اثرات خاصی بر عملکرد عصبی شناختی دارد ۳)،۲،.(۱ مطالعات قبلی نشان داده شده است که فعالیت بدنی میتواند از طریق بهبود فرآیندهای عصبزایی، رگزایی و افزایش جریان خون مغز، تاثیر مثبتی بر روی عملکردهای عصبی و شناختی مغز داشته باشد. فعالیت بدنی همچنین باعث تحریک نواحی حرکتی در مغز، افزایش سرعت هدایت تکانه های عصبی، افزایش ترشح هورمونهای عصبی شده و تاثیر قابل توجهی در تحریک پذیری سلولهای عصبی که سیناپس ها را تشکیل میدهند، دارد ۵)،.(۴ دلیل اثر بیشتر تمرین مهارتهای باز نسبت به بسته بر کارکردهای اجرایی را میتوان به ویژگیهای پردازش شناختی بیشتر و سازگاری با شرایط متغیر محیطی در بازی و در نتیجه تقویت ساختارهای عصبی اشاره نمود .(۶)نتیجه گیری: تمرین مهارتهای باز و بسته بر بازداری پاسخ و توجه مداوم در کودکان دبستانی تاثیر مثبتی دارد. با توجه به اثربخشی بیشتر تمرین مهارتهای باز نسبت به مهارتهای بسته بر کارکردهای اجرایی، به معلمان توصیه میشود در برنامه های ورزشی خود بیشتر از تمرینات باز مانند تنیس روی میز استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

تمرین مهارتهای باز ، تمرین مهارتهای بسته ، کارکرد اجرایی ، بازداری پاسخ ، توجه مداوم.