ارزیابی تغییرات زمانی فرسایش پاشمانی در شیب های مختلف و کاربری های کشاورزی و جنگل

فرسایش خاک و اثرات مرتبط با آن یکی از مشکلات بزرگ زیست محیطی جهان می باشد، که اثرات مخرب آن هم در درون منطقه و هم در بیرون منطقه قابل چشم پوشی نیست. پاشمان و انتقال ذرات خاک به وسیله قطرات باران، آغازگر مکانیسم فرسایش آبی می باشد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تغییرات زمانی فرسایش پاشمانی در شیب ها و کاربری های مختلف با استفاده از شبیه ساز باران بود. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمار ها شامل مدت زمان بارندگی در چهار سطح ۵، ۱۰، ۱۵ و ۲۰ دقیقه، شیب در دو سطح ۵ و ۱۵ درصد و در دو کاربری جنگل و کشاورزی بود. مقایسه میانگین ها نشان داد که مقدار پاشمان در مدت زمان بارندگی۲۰ دقیقه به ترتیب ۸/۲، ۶۷/۱ و ۰۸/۱ برابر زمان های ۵، ۱۰ و ۱۵ دقیقه است. همچنین میانگین مقدار پاشمان در کاربری کشاورزی ۳۷/۲۹ و در کاربری جنگل ۵۶/۲۵ گرم بر متر مربع بود. نتایج حاکی از آن است که با افزایش درجه شیب از ۵ به ۱۵ درصد فرسایش پاشمانی ۱۱ درصد افزایش می یابد. به طور کلی، با افزایش درجه شیب و تغییر کاربری از جنگل به کشاورزی مقدار پاشمان به طوری معنی دار افزایش می یابد، لیکن بین زمان های انتهایی بارش (۱۵ و ۲۰ دقیقه) از نظر مقدار تفاوت معنی داری مشاهده نگردید.

کلیدواژه ها:

درصد شیب ، شبیه ساز باران ، فرسایش پاشمانی ، مدت زمان بارش