تحلیل محتوای کتابهای علوم تجربی دوره اول متوسطه براساس روش ویلیام رومی

هدف از پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتابهای علوم تجربی دوره اول متوسطه بر اساس روش ویلیـام رومـی میباشد. پژوهش، با توجه به هدف کلی تحقیق، کاربردی؛ از لحاظ میزان آگاهی در مورد متغیر مـورد مطالعـه، توصیفی؛ از لحاظ انواع داده های جمع آوری شده، کیفی و از لحاظ معیار طـرح تحقیـق، غیرتجربـی و توصـیفی است. در این تحقیق از روش تحلیل محتوا استفاده شده و واحد تحلیل، صفحات (متون، پرسش هـا، تمـرینهـا، تصاویر) میباشد. واحد مطالعه، درسهای مندرج در کتاب و واحد تجزیه و تحلیل، مـتن، پرسـشهـا و تصـاویر کتاب است که بر اساس مقوله های فعال و غیرفعال توسط فرمول ویلیام رومی تحلیل و ضـریب درگیـری آنهـا مشخص شد. جامعه آماری این پژوهش، کتابهای درسی علوم تجربی دوره اول متوسطه شامل ۳ عنوان کتـاب بوده که وزارت آموزش و پرورش در سال تحصیلی ۱۳۹۸-۹۹ چاپ کرده است. نمونه گیری هدفمند و در جهـت سئوالات تحقیق بوده و از هر کتاب علوم تجربی ۳ پایه تحصیلی ۲۰ صفحه، در مجمـوع تعـداد ۶۰ صـفحه بـه عنوان نمونه، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. بـرای تجزیـه و تحلیـل داده هـا از شـاخصهـای آمـار توصـیفی (فراوانی، درصد و میانگین) استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که متن کتابهـای علـوم تجربـی دوره اول متوسطه با ضریب ۰/۱۶، متنی غیرفعال و غیرپویاست و بیشتر به بیان حقایق و ارائـه اطلاعـات مـی پردازد. پرسش های کتابها با ضریب درگیری ۲/۴۸ بیانگر این است که پرسشها، بـیش از انـدازه فعـال و پویـا بوده و برای دانش آموزان مناسب نیستند. تصاویر کتابها هم با ضریب درگیـری ۰/۱۱ نشـان دهنـده غیرفعـال بودن آنهاست. همچنین مقایسه ضریب درگیری هر یک از مقوله های متن، تصاویر و پرسشهای کتابهای علوم تجربی دوره اول متوسطه به تفکیک پایه های تحصیلی نشان داد که متن کتـاب علـوم تجربـی پایـه هشـتم بـا ضریب درگیری (۰/۱۳) و تصاویر کتاب علوم تجربی پایه نهم با ضریب درگیری (۰/۵۴) فعال بوده و بقیه مـوارد غیرفعال میباشند.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، علوم تجربی ، دوره اول متوسطه ، ویلیام رومی.