قاعده ی نفی سبیل و تاثیر آن بر قوانین وضعی

در اسلام قوانین بر پایه ی اصول استوار است که از منابع معتبر فقه اسلامی استخراج گردیده اند، در بین این قوانین، برخی از چنان کلیت و شمولی بر خوردارند که بر مصادیق و جزئیات فراوانی قابل تطبیق بوده و در ابواب مختلف فقه مورد استناد فقها قرار گرفته اند. این احکام کلی را قواعد فقهی نامیده و به شرح آنها پرداخته اند، از جمله قاعده الاضرر و قاعده ید و قاعده اتلاف و...... یکی از این قواعد، قاعده نفی سبیل است که بر اساس آن روابط بین مسلمانان و کفار تبیین می شود این قاعده بر قوانین وضعی آثاری بر جای گذاشته که در این تحقیق به بررسی آن می پردازیم. این قاعده با صراحت می گوید: کافرین بر مومنین هیچگونه «سبیلی» ندارند و فقهای در توضیح و تفسیر این راه و سبیل، سخن ها گفته و چنین برداشت کرده اند که مراد از راه باید برتری و سلطه باشد، با این تعبیر و برداشت، هر حکم و دستوری که موجب برتری کافران بر مسلمانان شود، از نظر شارع اسلام اعتباری نداشته و مجری نخواهد بود. این برداشت در ابواب مختلف فقه و حقوق اسلامی آثار فراوانی بر جای گذاشته و روابط بین مسلمانان و کافران را به گونه ای ترسیم می کند که در روابط بین آنها و نیز در نظام قانونگذاری باید به گونه ای رفتار شود که همواره جلوی سلطه ی کافران گرفته شود . این قاعده از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی از چنان کلیتی برخوردار است که بر تمامی قوانین اسلامی سایه افکنده است.

کلیدواژه ها:

«قاعده نفی سبیل» ، «کافر» ، «قاعده فقهی» ، «فقه» ، «حقوق اسلامی