بررسی تطبیقی «اسماع و سماع موتی» در تفاسیر فریقین

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 853

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QURN-18-33_007

تاریخ نمایه سازی: 5 اردیبهشت 1400

چکیده مقاله:

در این پژوهش، آیات قرآنی که دلالت بر «عدم اسماع اموات» دارد، از دیدگاه مفسران شیعه و اهل سنت مورد بررسی قرار گرفته تا دیدگاه صحیح در این خصوص از صدر اسلام تا به حال مشخص شود و روشن گردد که دیدگاههای انحرافی از چه زمانی به اعتقادات مسلمانان وارد شده است. این پژوهش با استفاده از روش کتابخانهای و با بررسی آیات قرآنی مورد استدلال منکران قدرت شنیداری مردگان و تفاسیر شیعه و اهل سنت به این نتیجه رسیده که واژه «موت» و «سمع» دارای معانی مختلفی بوده و در آیات مورد نظر، «موت» به معنای مرگ قلب و نیروی عاقله بوده و واژه «سمع» نه به معنای شنیدن حسی، بلکه به معنای فهم و درک میباشد و این آیات اشاره دارد به عدم فهم و درک آیات الهی توسط کسانی که دل آنها مرده است. حاصل پژوهش این است که تا قرن هفتم، هیچ مفسری ادعای عدم شنیدن مردگان را نکرده و این اندیشه، بعد از آن و پس از ترویج و اشتهار تفکرات ابن تیمیه به مباحث اسلامی راه پیدا کرده و یک باور اصیل اسلامی نیست و بر فرض که چنین دلالتی در آیه باشد، صیغه «لا تسمع» بر عدم شنیدن مردگان دلالتی ندارد، بلکه بر عدم قدرت صدازننده مردگان بر اسماع و شنواندن آنان دلالت خواهد کرد و هیچ ملازمهای بین عدم قدرت اسماع با عدم توان سماع مردگان وجود ندارد.

نویسندگان

سیدضیاالدین علیانسب

دانشیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران

صمد بهروز

استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تبریز

نسرین رنجبری

فارغالتحصیل حوزه علمیه خواهران تبریز

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آل سعدی، عبدالرحمن بن ناصر، تیسیر الکریم الرحمن فی تفسیر ...
  • آل غازی، سیدعبدالقادر ملاحویش، بیان المعانی، دمشق، مطبعة الترقی، 1382 ...
  • ابن ابی‌حاتم رازی، عبدالرحمن بن ابی‌حاتم محمد بن ادریس، تفسیر ...
  • ابن ابی‌زمنین، محمد بن عبداللّٰه، تفسیر ابن ابی‌زمنین، بیروت، دار ...
  • ابن باز، عبدالعزیز بن عبداللّٰه، مجموع فتاوی عبدالعزیز بن باز، ...
  • ابن تیمیه حرانی، تقی‌الدین ابوالعباس احمد بن عبدالحلیم بن عبدالسلام، ...
  • ابن جزی کلبی غرناطی، محمد بن احمد، التسهیل لعلوم التنزیل، ...
  • ابن جوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی، زاد المسیر فی علم ...
  • ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، بیروت، مٶسسة ...
  • ابن عباس، عبداللّٰه، غریب القرآن فی شعر العرب، بیروت، مؤسسة ...
  • ابن عربی، ابوبکر محیی‌الدین محمد بن علی، تفسیر ابن عربی، ...
  • ابن عربی، محمد بن عبداللّٰه بن ابوبکر، احکام القرآن، بیروت، ...
  • ابن عطیه اندلسی، ابومحمد عبدالحق بن غالب، المحرر الوجیز فی ...
  • ابن کثیر دمشقی، ابوالفداء اسماعیل بن عمر، تفسیر القرآن العظیم، ...
  • ابن منظور افریقی، ابوالفضل جمال‌الدین محمد بن مکرم، لسان العرب، ...
  • ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان ...
  • ابوحیان اندلسی، محمد بن یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، بیروت، ...
  • انصاری قرطبی، ابوعبداللّٰه محمد بن احمد بن ابی‌بکر، الجامع لاحکام ...
  • بغدادی (خازن)، علاءالدین علی بن محمد بن ابراهیم، تفسیر الخازن ...
  • بغوی، ابومحمد حسین بن مسعود، معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، ...
  • بلاغی نجفی، محمدجواد بن حسن، آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن، ...
  • بلخی، مقاتل بن سلیمان، تفسیر مقاتل بن سلیمان، بیروت، دار ...
  • بیضاوی، عبداللّٰه بن عمر، انوار التنزیل و اسرار التأویل، تحقیق ...
  • ثعالبی مالکی، ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن مخلوف، الجواهر الحسان ...
  • ثعلبی نیشابوری، ابواسحاق احمد بن ابراهیم، الکشف و البیان عن ...
  • جزایری، ابوبکر جابر، ایسر التفاسیر لکلام العلیّ الکبیر، مدینه منوره، ...
  • جصاص، ابوبکر احمد بن علی رازی، احکام القرآن، بیروت، دار ...
  • جوهری، اسماعیل بن حمّاد، الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربیه، ...
  • حسینی آلوسی بغدادی، شهاب‌الدین محمود بن عبداللّٰه، روح المعانی فی ...
  • حسینی شاه‌عبدالعظیمی، حسین بن احمد، تفسیر اثنی‌عشری، تهران، میقات، 1363 ...
  • حقی بُروسَوی، اسماعیل بن مصطفی، روح البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • خطیب، عبدالکریم، التفسیر القرآنی للقرآن، قاهره، دار الفکر العربی، بی‌تا. ...
  • خفاجی، احمد بن محمد، عنایة القاضی و کفایة الراضی، بیروت، ...
  • دروزه، محمد عزة، التفسیر الحدیث، قاهره، دار احیاء الکتب العربیه، ...
  • راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، ...
  • زحیلی، وهبة بن مصطفی، التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة ...
  • زمخشری، جاراللّٰه محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل ...
  • سبزواری نجفی، محمد بن حبیب‌اللّٰه، الجدید فی تفسیر القرآن المجید، ...
  • سمرقندی، ابولیث نصر بن محمد بن احمد، تفسیر السمرقندی المسمی ...
  • سید مرتضی علم‌الهدی، علی بن حسین موسوی، تفسیر الشریف المرتضی ...
  • سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمن، و جلال‌الدین محلّی، تفسیر الجلالین، تحقیق عبدالرحمن ...
  • شبّر، سیدعبداللّٰه بن محمدرضا، الجوهر الثمین فی تفسیر الکتاب المبین، ...
  • صابونی، محمدعلی، صفوة التفاسیر؛ تفسیر للقرآن الکریم، بیروت، دار الفکر، ...
  • صاوی مصری خلوتی مالکی، احمد بن محمد، حاشیة الصاوی علی ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، چاپ پنجم، ...
  • طبرسی، امین‌الدین ابوعلی فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر ...
  • طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • طنطاوی، محمد سید، التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، قاهره، دار نهضة ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، ...
  • عاملی، ابراهیم، تفسیر عاملی، تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران، صدوق، 1360 ...
  • عمادی، محمد بن محمد، ارشاد العقل السلیم الی مزایا القرآن ...
  • عیاشی، ابونصر محمد بن مسعود بن عیاش سَلَمی سمرقندی، کتاب ...
  • فخرالدین رازی، ابوعبداللّٰه محمد بن عمر تمیمی بکری شافعی، التفسیر ...
  • فراء، ابوزکریا یحیی بن زیاد، معانی القرآن، مصر، دار المصریه، ...
  • فیض کاشانی، محمدمحسن بن شاه‌مرتضی، تفسیر الصافی، تحقیق حسین اعلمی، ...
  • فیضی دکنی، ابوالفضل، سواطع الالهام فی تفسیر القرآن، تحقیق سیدمرتضی ...
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق سیدطیب موسوی جزایری، ...
  • قونوی، اسماعیل بن محمد، حاشیة القونوی علی تفسیر البیضاوی، بیروت، ...
  • کاشانی، ملافتح‌اللّٰه بن شکراللّٰه، تفسیر کبیر منهج الصادقین فی الزام ...
  • همو، زبدة التفاسیر، تحقیق بنیاد معارف اسلامی، قم، بنیاد معارف ...
  • کاشانی، نورالدین محمد بن مرتضی، تفسیر المعین، تحقیق حسین درگاهی، ...
  • کاشفی سبزواری، کمال‌الدین حسین بن علی، مواهب علّیه یا تفسیر ...
  • مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، بیروت، دار احیاء التراث ...
  • مصلحی، صادق، «سماع موتی و رابطه آن با توسل به ...
  • معمر بن مثنی تیمی، ابوعبیده، مجاز القرآن، قاهره، مکتبة الخانجی، ...
  • مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1424 ق. ...
  • میبدی، احمد بن محمد، خلاصه تفسیر ادبی و عرفانی قرآن ...
  • نحاس، احمد بن محمد، اعراب القرآن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ...
  • نخجوانی، نعمةاللّٰه بن محمود، الفواتح الالهیة و المفاتح الغیبیه، مصر، ...
  • نسفی، عبداللّٰه بن احمد، مدارک التنزیل و حقائق التاویل، بیروت، ...
  • نظام‌الدین نیشابوری، حسن بن محمد، تفسیر غرائب القرآن و رغائب ...
  • نووی جاوی، محمد بن عمر، مراح لبید لکشف معنی القرآن ...
  • واحدی نیشابوری، علی بن احمد، الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، ...
  • هواری، هود بن محکم، تفسیر کتاب اللّٰه العزیز، الجزایر، دار ...
  • نمایش کامل مراجع