رویکردی شناختی به بازنمایی رویداد حرکت در زبان هَورامی

سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 319

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JLW-6-21_003

تاریخ نمایه سازی: 13 اسفند 1399

چکیده مقاله:

حرکت، یکی از بنیادی‎ترین تجارب بشر است؛ بنابراین، به نظر می‎رسد این رویداد به‌صورت مفهومی جهانی در همۀ زبان‎های دنیا بازنمایی شود. بر اساس نظریۀ الگوهای واژگانی‎شدگی تالمی (١٩٨٥ و ٢٠٠٠)، زبان‎ها به لحاظ بازنمایی رویداد حرکت به دو رده تقسیم می‎شوند: فعل‎بنیاد و تابع‎بنیاد. در زبان‎های فعل‎بنیاد، جزء هسته‎ای رویداد حرکت، یعنی مسیر در فعل و شیوۀ حرکت در تابع بازنمایی می‎شوند؛ امّا در زبان‎های تابع‎بنیاد، عکس این اتّفاق می‎افتد. هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه زبان هَورامی در رده‎شناسی دوگانۀ تالمی است. بدین منظور، ١٤٠ فعل حرکتی (ساده و غیر ساده) هورامی از طریق مصاحبه با ٢٠ گویشور بومی بالای ٣٠ سال گردآوری و تحلیل شده‎اند. تحلیل داده‎ها نشان می‎دهد که زبان هورامی، رده‎شناسی دوگانۀ تالمی را به چالش می‎کشد؛ زیرا عناصر معنایی مسیر و شیوه، تقریباً به یک اندازه در ریشۀ فعل واژگانی می‎شوند؛ به عبارت دیگر، هورامی هم ویژگی زبان‎های فعل‎بنیاد و هم تابع‎بنیاد را دارد؛ لذا نمی‎توان آن را به‌طور قطع در یکی از دو ردۀ پیشنهادی تالمی قرار داد. بهتر است رفتار آن را در بازنمایی رویداد حرکت با توجّه به پیوستار برجستگی شیوه (اسلوبین، 2004) و پیوستار برجستگی مسیر (ایبارتس - آنتونانو، 2004) ارزیابی کرد. به این ترتیب، هورامی در بخش‎های میانی این دو پیوستار قرار می‎گیرد، به ‌علاوه، از آنجا که الگوی (حرکت + مسیر + شیوه) سوّمین الگوی واژگانی‎شدگی پربسامد در هورامی است، این زبان، دارای ویژگی زبان‎های دو قطبی (اسلوبین، 2004) نیز است.  

نویسندگان

سیدمهدی سجادی

دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه تهران

محمد راسخ مهند

استاد گروه زبان‎شناسی همگانی، دانشگاه بوعلی سینا

غلامحسین کریمی دوستان

استاد گروه زبان‎شناسی همگانی، دانشگاه تهران

علی افخمی

استاد گروه زبان‎شناسی همگانی، دانشگاه تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ازکیا، ندا (١٣٩٠). حرکت در زبان فارسی: دیدگاهی شناختی و ...
  • ----------، فرهاد ساسانی و آزیتا افراشی (١٣٩٤). واژگانی‎شدگی، چارچوبی برای ...
  • انوری، حسن (١٣٨١). فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن. ...
  • پشتوان، حمیده (١٣٩٢). بازنمود رویدادهای حرکتی در گفتار روایی کودکان ...
  • حامدی شیروان، زهرا و شهلا شریفی (١٣٩٣). بررسی رده‎شناختی مقولۀ ...
  • سجادی، سیدمهدی (١٣٩٤). جنس دستوری در زبان هَورامی. مریوان: ئه‎وین. ...
  • -------------------- و غلامحسین کریمی‌دوستان (١٣٩٣). رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: فرض‎ها، ...
  • مسگرخویی، مریم (١٣٩٢). بازنمود رویداد حرکت در زبان فارسی: رویکردی ...
  • Ameka, F. K. & J. Essegbey (2013). Serializing Languages: Satellite-framed, ...
  • Babai, H. (2011). Lexicalization of Motion Event in Persian. Theoryand ...
  • Cifuentes Feʹrez, P. (2008). Motion in English and Spanish: A ...
  • Feiz, P. (2011). Traveling through Space in Persian and English: ...
  • Goldberg, A. (1998). Patterns of Experience in Patterns of Language, ...
  • Gunter, M. M. (2004). Historical Dictionary of the Kurds. Lanham: ...
  • Hornby, A. S. (1995). Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current ...
  • Ibarretxe-Antuñano, I. (2004). Motion Events in Basque Narratives. In: S. ...
  • Karimipour, A. & V. Rezai (2016). Typological Analysis of Ilami ...
  • Slobin, D. I. (2004). The Many Ways to Search for ...
  • Talmy, L. (1985). Lexicalization Patterns: Semantic Structure in Lexical Forms. ...
  • ------------- (2000). Toward a Cognitive Semantics: Typology and Process in ...
  • Zlatev, J. & P. Yangklang (2004). A Third Way to ...
  • نمایش کامل مراجع