چیستی و روششناسی دانش روانشناسی در قرآن
محل انتشار: دوفصلنامه قرآن و علم، دوره: 14، شماره: 26
سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 419
فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_MIUQU-14-26_003
تاریخ نمایه سازی: 6 بهمن 1399
چکیده مقاله:
روانشناسی بهعنوان یک رشته علمی یا عرصهای مطالعاتی که به بررسی علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان میپردازد، در کانون توجه اندیشمندان مسلمان بوده و است. اگر علم اسلامی بخواهد بهعنوان یک علم نوین، هماورد علوم انسانی معاصر مطرح گردد، لازم است آن را از منظری اسلامی مورد بحث قرار دهد. این پژوهش با هدف بررسی و تبیین چیستی و ماهیت روانشناسی اسلامی و ارائه روشهای تحقیق در آن انجام شده است. برای پاسخگویی به این پرسش که تفاوت روانشناسی اسلامی و قرآنبنیان با روانشناسی رایج چیست؛ و مبانی، اهداف، موضوع و مسائل آنها چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند. روش این پژوهش روش تحلیلی ـ استنتاجی است و شیوه گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای بوده است. با توجه به اینکه روانشناسی اسلامی مصداقی از علوم دینی است، طبعاً هر آنچه درباره علم دینی گفته شود، در خصوص روانشناسی اسلامی نیز گفته میشود؛ بنابراین روانشناسی اسلامی، علمی تجربیِ صرف نخواهد بود و بهعنوان یک شاخه معرفتی جامع، بخشی از هندسه معرفتی اسلام خواهد بود. درنتیجه در بحث روششناسی آنهم از روش تجربی صرف تعمیم پیدا میکند و از روشهایی مانند تجربه درونی و بیرونی، پیمایش میدانی و تاریخی، استدلال عقلی، تعبد نقلی نسبت به آنچه منبع معقول دارد، تحلیل محتوای متون دینی و... استفاده میکند. در مباحث قرآنی نیز از روشهایی مانند استنطاق، استخدام، نظریهپردازیهای علمی و مطالعات میانرشتهای سود خواهد جست.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
جواد مصلحی
دانشآموخته حوزه علمیه قم و دانشجوی دکتری قرآن و روانشناسی/ مجتمع قرآن و حدیث، جامعهالمصطفی (ص)
محمد کاویانی آرانی
دانشیار روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه