بررسی آلودگی برخی خاکهای کشاورزی ایران به کادمیوم و سرب

آلودگی خاک خطرات روز افزونی برای سلامتی انسانها و محیط زیست دارد. عناصر سنگین از جمله مهمترین آلاینده های محیط زیست به شمار می آیند که درچند دهه اخیر به شدت مورد توجه تعداد زیادی از پژوهشگران قرار گرفته اند. تجمع عناصر سنگین در خاک، به ویزه در زمینهای کشاورزی، امری تدریجی بوده و غلظت عناصر می تواند به سطوحی برسد که امنیت غذایی بشر را تهدید نماید (5). کادمیوم (Cd) با مقدار معمول 0/06 تا 1/1 میلیگرم در کیلوگرم خاک متحرک ترین عنصر سنگین درخاک محسوب می گردد. تحمل گیاهان نسبت به کادمیوم از 0/2 تا 9 میلیگرم در کیلوگرم خاک متغیر است اما وجود کادمیوم به مقدار 3 میلیگرم در کیلوگرم خاک، رشد گیاهان زیادی را متوقف می نماید (4). حد مجاز مصرف آن برای انسان 70 میکروگرم در روز است. مسمومیت از طریق کادمیوم باعث آسیب جدی به کلیه ها، استخوان و سیستم عصبی خواهد شد (1). سرب (Pb) با مقدار معمول 2 تا 300 میلی گرم در کیلوگرم خاک کم تحرک ترین عنصر سنگین درخاک محسوب میگردد. این عنصر از منابع مختلفی وارد چرخه حیات شده و باعث آلودگی محیط زیست و ایجاد اختلال در زندگی جانداران می شود. دامنه طبیعی غلظت سرب در گیاهان از 0/2 تا 20 میلیگرم درکیلوگرم و حد بحرانی آن 30 تا 300 میلی گرم در کیلوگرم گزارش شده است (4). این عنصر برای کلیه ها، سیستم تولید مثل، گردش خون و اعصاب مضر بوده و مسمومیت از طریق سرب باعث کاهش بهره هوشی، ناباروری، آسیب به کلیه ها و ایجاد تنش در انسان میگردد (1). با توجه به توسعه کشور در زمینه صنعت و فناوری و بالطبع افزایش روز افزون ضایعات و تولیدات فرعی کارخانجات و معادن و ورود آنها در زمینهای کشاورزی امکان گسترش آلودگی هایی را فراهم می سازد، لذا اگاهی از میزان آلودگی خاکهای ایران به این عناصر و اقدام درجهت رفع آن ضروری به نظر می رسد. اهداف این تحقیق عبارتند از : 1- تعیین میزان آلودگی بعضی خاکهای ایران به عناصر سرب و کادمیوم و مقایسه آنها با استاندارد جهانی. 2- بررسی تحرک قابلیت دسترسی این عناصردر خاک