شناخت مناطق اکولوژیک کشور (فاز دوم - استانی) قم

فاز دوم طرح شناخت مناطق اکولوژیک کشور در محدوده استان قم از سال ‮‭1389‬ آغاز شد. استان قم با مساحتی معادل ‮‭1150895‬ هکتار، بین مختصات جغرافیایی ‮‭34 03‬، تا ‮‭35 14‬، عرض شمالی و ‮‭50 3‬، تا ‮‭51 55‬، طول شرقی در فلات مرکزی ایران واقع شده و ‮‭0/69‬درصد مساحت کل کشور را در بر میگیرد.با پیمایش مناطق مختلف، واحدهای پوشش زمین مشخص و در عرصه تیپهای گیاهی نوع تیپ گیاهی به روش نمود ظاهری (فیزیونومی) و با توجه به ترکیب گونه ای و براساس وضعیت فعلی پوشش، تفکیک و بر روی نقشه های توپوگرافی ‮‭50000:1‬ با یک تا سه گونه غالب مشخص و ثبت شده اند. براساس یافته های طرح حاضر استفاده از اراضی در شرایط موجود به شرح زیر است: تیپهای گیاهی با وسعت ‮‭742909‬ هکتار، ‮‭64/55‬ درصد کل منطقه مورد مطالعه را در برگرفته اند. اراضی زراعی شامل زراعتهای آبی، باغهای مثمر و غیرمثمر وسعتی برابر ‮‭144455‬ هکتار دارد که ‮‭12/55‬ درصد کل منطقه می باشد. اراضی عاری از پوشش گیاهی و کویرها و شوره زارها با وسعت ‮‭170700‬ هکتار، ‮‭14/83‬ درصد کل مساحت منطقه را در بر می گیرند. کفه های نمکی شامل دریاچه نمک و حوض سلطان به عنوان اراضی فوق العاده شور با سطح سفره آب زیرزمینی بالا، مساحتی در حدود ‮‭59358‬ هکتار معادل‮‭5/16‬ درصد مساحت منطقه را شامل می شوند. تپه های ماسه ای و شنزارها با مساحت ‮‭20836‬ هکتار ، بیرون زدگی های سنگی با مساحت ‮‭4995‬ هکتار و مراکز جمعیتی با مساحت ‮‭7640‬ هکتار، به ترتیب ‮‭1/81‬ ، ‮‭0/43‬ و ‮‭0/66‬ درصد کل مساحت منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده است. توزیع کاربریهای اصلی اراضی منطقه مورد مطالعه در شرایط حاضر در نمودار شماره (1) درج شده است. در عرصه تیپهای گیاهی در مجموع ‮‭68‬ تیپ گیاهی شناسایی و تفکیک شده است. تیپهای گیاهی گروه ‭Artemisia sieberi ‬با ‮‭24‬ تیپ گیاهی به مساحت ‮‭377826‬ هکتار، ‮‭50/86‬ درصد تیپهای گیاهی استان قم را به خود اختصاص داده است. تیپهای گیاهی گروه ‭Artemisia aucheri ‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭38249‬ هکتار، ‮‭5/15‬ درصد از تیپهای گیاهی، گروه ‭Aeluropus littoralis ‬با 4 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭22118‬ هکتار، ‮‭2/98‬ درصد از تیپهای گیاهی، گروه ‭Astragalus spp. ‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭59107‬ هکتار، ‮‭7/96‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Acantholimon spp. ‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭14083‬ هکتار، ‮‭1/90‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Amygdalus scoparia ‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭3283‬ هکتار، ‮‭0/44‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Halocnemum strobilaceum ‬با 4 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭19621‬ هکتار، ‮‭2/64‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Seidlitzia rosmarinus ‬با 4 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭26053‬ هکتار، ‮‭3/51‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Launaea acanthodes‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭16221‬ هکتار، ‮‭2/18‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Salsola spp.‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭32634‬ هکتار، ‮‭4/39‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Scariola orientalis ‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭11907‬ هکتار‮‭60‬،/1 درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭ Stipagrostis plumosa ‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭15114‬ هکتار، ‮‭2/03‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Tamarix sp.‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭18413‬ هکتار، ‮‭2/48‬ درصد تیپهای گیاهی استان قم را دربرگرفته است. سایر تیپ های گیاهی که به سبب عدم اشتراک در عنصر اول گیاهی تحت عنوان تیپهای گیاهی منفرد معرفی شده اند وسعتی برابر ‮‭88275‬ هکتار یا ‮‭11/88‬ درصد از پوشش گیاهی طبیعی منطقه مورد مطالعه را در بر می گیرند. مساحت و درصد فراوانی تیپهای گیاهی استان قم در جدول شماره (1) درج شده است.