استخراج و تجزیه کیفی و کمیاسانس گونه های مختلف آویشن در برخی از استان های کشور (استان سمنان)

به منظور بررسی فیتوشیمیایی اسانس گونه های مختلف جنس آویشن ‭(Thymus) ‬تحقیقی در سال ‮‭89‬ انجام پذیرفت. به همین منظور ‮‭59‬ اکسشن از گونه های مختلف آویشن کاشته شده در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان در زمان ‮‭50‬ درصد گل دهی جمع آوری شدند. گیاهان جمع آوری شده پس از انتقال به آزمایشگاه در سایه خشک شده و آسیاب شدند. استخراج اسانس از تمامی اکسشن ها به روش تقطیر با آب و توسط دستگاه کلونجر طرح فارماکوپه بریتانیا برای مدت سه ساعت انجام گرفت. اسانس های به دست آمده با استفاده از دستگاه های گاز کروماتوگرافی ‭GC ‬و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف سنجی جرمی ‭GC/MS ‬آنالیز و ترکیب های شیمیایی آن ها شناسایی شدند. طبق نتایج یه دست آمده، بالاترین بازده اسانس سرشاخه گل دار اکسشن های مورد مطالعه بر حسب وزن خشک به ترتیب متعلق به اکسشن شماره ‮‭17‬ ‭(Th. Kotschyanus)‬، اکسشن شماره ‮‭67‬ ‭((Th. Kotschyanus ‬و اکسشن شماره ‮‭60‬ ‭(Th.daenensis) ‬بودند. نتایج آنالیز ترکیب های شیمیایی اسانس بیان گر آن است که در داخل هر گونه کموتایپ های متفاوت وجود دارد. هم چنین در بین اکسشن های مورد بررسی، چندین کموتایپ شامل لینالول، ژرانیول، آلفاترپینول، تیمول، کارواکرول، پاراسیمن و ژرانیل استات شناسایی شدند. بیش ترین مقدار تیمول مربوط به اکسشن شماره ‮‭57‬ ‭(Th.vulgaris)‬، به میزان ‮‭75/14‬ درصد، بیش ترین میزان کارواکرول مربوط به اکسشن شماره ‮‭35‬ ‭(Th.transcaspicus) ‬به میزان ‮‭55/68‬ درصد و بیش ترین مقدار ژرانیول نیز به میزان ‮‭51/77‬ درصد متعلق به اکسشن شماره ‮‭44‬ ‭(Th. Lancifolius) ‬بود. کلمات کلیدی: گیاهان دارویی، اکسشن- تیموس- کموتایپ- سمنان