بررسی تغییرات بیوژیوشیمیایی عناصر سنگین در رایزوسفر گیاه بیش انباشت گر جو

خاک به عنوان یکی از اجزا مه م محیط زیست، دریافت کننده انواع پسماندهای مختلف است و سلامت موجودات زنده و بقا آنها تحت تاثیر کیفیت خاک قرار می گیرد. فلزات سنگین از جمله آلاینده های خاک هستند که به دلیل دوام بلند بیولوژیکی و باقی ماندن در خاک، از طریق جذب توسط گیاه، وارد زنجیره ی غذایی شده و مسمومیت هایی را برای انسان و دام ایجاد می کنند، لذا شناخت اثرات آنها بر رشد گیاه و یافتن راهکارهایی برای کاهش اثرات سو آنها از نکات ضروری در کشت گیاهان در خاکهایی است که به نحوی دچار آلودگی با عناصر سنگین می باشند. به منظور بررسی اثر خاکهای آلوده به فلزات سنگین بر عملکرد واجزای عملکرد گیاه جو و نیز بکارگیری باکتریهای محرک رشد برای کاهش اثرات سو، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی به صورت فاکتوریل در سه تکرار انجام گرفت. سه عامل شوری(آب آبیاری با شوری8 دسی زیمنس بر متر و آب غیر شور) ، باکتری محرک رشد (شاهد بدون باکتری و باکتریهای افزاینده رشد گیاه از جنس سودوموناس و گونه فلورسنس) و کیفیت خاک (خاک با آلودگی کم و آلودگی زیاد) در واحد های گلدانی به نام رایزوباکس اعمال شدند. تعداد 6 بذر جو در هر رایزوباکس کشت گردید. پس از برداشت گیاهان، وزن خشک اندام هوایی، ریشه، میزان عناصر سنگین سرب، روی و کادمیم در خاک و گیاه اندازه گیری شدند. نتایج تحلیل آماری داده ها نشان داد آلودگی اثر معنی داری بر وزن خشک و مقدار عناصر سنگین در گیاه داشت، بطوریکه وزن خشک ریشه و بخش هوایی گیاه در خاک با آلودگی کم بطور معنی داری بیشتر ولی مقدار عناصر سرب، روی و کادمیم در گیاهان رشدیافته در خاک با آلودگی کم به مراتب کمتر بود. شوری ضمن کاهش رشد و وزن خشک اندام هوایی و ریشه، اثر تشدید کننده بر غلظت و محتوای عناصر سنگین در گیاه داشت و در هر دو خاک باعث افزایش غلظت و محتوای عناصر سنگین در گیاه گردید که این اثر در خاک با آلودگی زیاد به مراتب بیشتر بود. تلقیح گیاه با باکتریهای محرک رشدگیاه اثر معنی داری بر شاخص های اندازه گیری شده در بخش هوایی گیاه نداشته ولی محتوای سرب ریشه و نیز غلظت سرب قابل جذب خاک را افزایش داد. کلمات کلیدی: جو، گیاه پالایی، سرب، روی و کادمیم.، باکتریهای محرک رشد