ارزیابی ژنوتیپ های گلرنگ در سه نوع کشت متفاوت (پاییزه، انتظاری و بهاره) در شرایط دیم مناطق سرد و معتدل سرد کشور

به منظور شناسایی بهترین تاریخ کشت گلرنگ در مناطق معتدل سرد و سردسیرکشور آزمایش هایی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سه کشت پاییزه ، انتظاری و بهاره سال زراعی‮‭1391-92‬ در 3 منطقه سرارود کرمانشاه ، مراغه و کردستان اجرا گردید. صفات مختلفی شامل تعداد روز تا شروع گلدهی و رسیدگی ، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی در بوته، تعداد قوزه در بوته ، تعداد دانه در قوزه ، وزن هزار دانه ، درصد روغن دانه و عملکرد دانه ارزیابی شد. در هر ایستگاه نتایج نشان داد که ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر تعدادی از صفات اختلاف معنی داری در هر سه نوع کشت پاییزه، انتظاری و بهاره با یکدیگر دارند. از مقایسه میانگین عملکرد دانه ژنوتیپ های تحت بررسی مشخص شد که بیشترین عملکرد دانه در ایستگاه سرارود به لاین ‮‭1029‬) ‮‭198990‬ ‭PI‬کیلوگرم در هکتار) در کشت پاییزه وژنوتیپ ‮‭1083‬‭) Faraman‬کیلوگرم درهکتار)درکشت انتظاری، برای ایستگاه مراغه به ژنوتیپ های ‮‭74‬‭-CW ‬و ‭Sina (‬به ترتیب ‮‭1226‬ و ‮‭1145‬ کیلوگرم در هکتار) در کشت پاییزه، ‮‭534‬‭) Esfahan Local ‬کیلوگرم در هکتار) کشت انتظاری، ‮‭401478‬ ‭PI ‬‮‭198990‬ ، ‭PI ‬و ‭Padedeh (‬به ترتیب ،‮‭343 357‬ و ‮‭301‬ کیلوگرم در هکتار) کشت بهاره ، برای ایستگاه کردستان لاین های ‭Darab‬7 و ‭Darab‬2 (به ترتیب ‮‭1116‬ و ‮‭1023‬ کیلوگرم در هکتار) در کشت پاییزه، ژنوتیپ های ‭Darab‬2و ‮‭697-324‬‭-S‬6 (به ترتیب ‮‭828‬ و ‮‭805‬ کیلوگرم در هکتار) کشت انتظاری، ‮‭697-324‬‭-S‬6 و ‭Darab‬2 (به ترتیب ‮‭729‬ و ‮‭711‬ کیلوگرم در هکتار) کشت بهاره تعلق داشت. در کلیه ایستگاه ها عملکرد دانه کشت های زمستانه (پاییزه و انتظاری) بر کشت بهاره برتری داشتند. اختلاف معنیدار بین دو نوع کشت زمستانه برای عملکرد دانه در سرارود مشاهده نگردید. همچنین کشت بهاره ایستگاه های مراغه و کردستان از نظر محتوی روغن دانه نسبت به کشت انتظاری برتری معنی دار نشان داد. واژه های کلیدی: گلرنگ زراعی ، کشت پاییزه ، کشت انتظاری ، کشت بهاره ، دیم ، عملکرد دانه و روغن