بررسی عکس العمل کمی و کیفی انار به مدیریت آبیاری خشکی موضعی ریشه (PRD) در منطقه ارسنجان

در این مطالعه اثر کم آبیاری و خشکی موضعی ریشه بر روی رشد، عملکرد، کیفیت و کارآیی مصرف آب رقم زرد انار در منطقه نیمه خشک شهرستان ارسنجان مورد مطالعه قرار گرفت. آزمایش به مدت 5 سال در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار و اعمال تیمار مدیریت های مختلف کم آبیاری شامل 1- آبیاری غرقابی عرف منطقه (T1) 2- آبیاری غرقابی بر اساس خشکی موضعی ریشه (براساس نیاز آبی و اعمال 50 درصد مقدار آن در هر نوبت آبیاری در یک طرف درخت)(T2) 3- آبیاری غرقابی کم آبیاری معمول (50 درصد نیاز آبی گیاه) (T3) 4- آبیاری قطره ای (T4) 5- آبیاری قطره ای بر اساس خشکی موضعی ریشه (PRD) (بر اساس نیاز آبی و اعمال 50 درصد مقدار آن در هر نوبت آبیاری در یک طرف درخت) (T5) و 6- آبیاری قطره ای کم آبیاری معمول (50 درصد نیاز آبی گیاه) (T6) در هر دور آبیاری انجام گرفت. هر تیمار آزمایشی شامل 4 درخت و آزمایش جمعا برروی 96 اصله درخت یکنواخت انار انجام شد. عملیات داشت به طور یکنواخت در مورد تمام درختان انار اعمال شد. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین میزان عملکرد میوه مربوط به تیمارهای آبیاری قطره ای بر اساس خشکی موضعی ریشه(PRD) و آبیاری غرقابی بر اساس خشکی موضعی ریشه (PRD) بود که به ترتیب موجب افزایش عملکرد نسبت به تیمار شاهد یعنی آبیاری غرقابی عرف منطقه به میزان 32/65 و 64/49 درصد شد. بیشترین مقادیر کارایی مصرف آب درختان انار مربوط به تیمارهای آبیاری قطره ای بر اساس خشکی موضعی ریشه(PRD) و آبیاری قطره ای کم آبیاری معمول (DI) بود که نسبت به تیمار شاهد یعنی آبیاری غرقابی عرف منطقه موجب افزایش 42/206 و53/138 درصد کارایی مصرف آب شدند. پس از آن تیمارهای آبیاری غرقابی بر اساس خشکی موضعی ریشه (PRD) و آبیاری غرقابی کم آبیاری معمول (DI) در گروه دوم آماری قرار داشتند و موجب افزایش کارایی مصرف آب به ترتیب به میزان 14/111 و 9/97 درصد نسبت به تیمار شاهد شدند. تیمار آبیاری قطره ای نسبت به تیمار شاهد یعنی آبیاری غرقابی عرف منطقه، موجب افزایش کارایی مصرف آب به میزان 7/77 درصد شد. از نظر آماری تیمارهای آبیاری قطره ای بر اساس خشکی موضعی ریشه و آبیاری غرقابی بر اساس خشکی موضعی ریشه (PRD) موجب کاهش مصرف آب آبیاری به ترتیب به میزان 46 و 1/29 درصد نسبت به تیمار آبیاری عرف منطقه شدند. کاربرد به شیوه آبیاری متناوب خشکی موضعی ریشه(PRD ) چه در روش مرسوم یعنی آبیاری غرقابی و چه در روش آبیاری قطره ای نسبت به کم آبیاری(DI)، موجب افزایش معنی دار کارایی مصرف آب در درختان انار شد. از نظر مدیریت آبیاری بهترین تیمار کاربرد آبیاری قطره ای بر اساس خشکی موضعی ریشه(PRD) برای درخت انار رقم زرد انار بود و کاربرد این تیمار توصیه می گردد.واژه های کلیدی: انار، عملکرد،کارآیی مصرف آب گیاه، کم آبیاری، مقاومت به خشکی