بررسی تاثیر روشهای خاک ورزی حفاظتی و مرسوم بر برخی پارامترهای ماشین و خاک در تناوب چغندر قند- جو- ذرت- گندم در منطقه سرد استان خراسان رضوی

در این تحقیق، اثر روش های بی خاک ورزی، خاک ورزی حفاظتی و خاک ورزی مرسوم بر بعضی خصوصیات خاک، ماشین و عملکرد محصول در تناوب چغندر قند- جو- ذرت- گندم در اقلیم سرد استان خراسان رضوی بررسی گردید. این پروژه بصورت طرح کرت های خرد شده بر پایه طرح پایه بلوک های کامل تصادفی تصادفی با سه تیمار اصلی، سه تیمار فرعی و در سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی جلگه رخ اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل روش های خاک ورزی در سه سطح شامل، خاک ورزی مرسوم،کم خاک و رزی و بی خاک ورزی در کرتهای اصلی و مقدار بقایای گیاهی در سه سطح شامل: بدون بقایا، حفظ 30 درصد بقایا و 60 درصد بقایا در کرتهای فرعی بود. پارامترهای مورد اندازه گیری شامل جرم مخصوص ظاهری خاک، فشردگی خاک (شاخص مخروط خاک) و شاخص ساختمان خاک (میانگین وزنی قطر کلوخه )، و همچنین فاکتورهای مرتبط با ماشین شامل درصد برگردان شدن بقایای گیاهی، توان مصرفی مکانیکی، مصرف سوخت و کل زمان انجام عملیات و عملکرد محصول بود.نتایج با استفاده از نرم افزار آماریspss تجزیه و تحلیل شد و میانگین تیمارها با استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن مقایسه شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که روش های بی خاک ورزی و خاک ورزی حفاظتی در مقایسه با خاک ورزی مرسوم باعث کاهش قابل توجه مصرف سوخت (به ترتیب حداکثر 78% و 62% کاهش نسبت به روش مرسوم)، کاهش قابل ملاحظه زمان انجام عملیات حداکثر 83% و 60% ،کاهش توان مکانیکی صرف شده در عملیات تهیه زمین و کاشت حداکثر 75% و 40% و کاهش میزان برگردانده شدن بقایای گیاهی حداکثر 86% و 46% شدند. روش خاک ورزی مرسوم نسبت به کم خاک ورزی و بی خاک ورزی باعث کاهش معنی دار قطر کلوخه خاک حداکثر 20% و 40% و افزایش میزان جوانه زنی بذر حداکثر 6% و 8% شد. روشهای خاک ورزی و درصد بقایا در این تحقیق تاثیر معنی داری بر مقاومت به نفوذ خاک نداشت اما اثر زمان اندازه گیری شاخص مخروط بر مقاومت به نفوذ خاک معنی دار بود بطوری که میانگین دو اندازه گیری پایان فصل نسبت به ابتدای فصل کاهشی در حدود 30% داشت. نتایج عملکرد محصولات نشان داد که روش های بی خاک ورزی و کم خاک ورزی در مقایسه با خاک ورزی مرسوم باعث افزایش عملکرد چغندر قند حداکثر 59% و 32% شدند ولی در جو و ذرت عملکرد معنی دار نگردید. اعمال روش کم خاک ورزی منجر به افزایش عملکرد 37 درصدی نسبت به سایر تیمارهای خاک ورزی در گندم شد. 2- واژه های کلیدی: خاک ورزی حفاظتی،کم خاک ورزی، کشت مستقیم، چغندر قند، جو، ذرت، گندم