طرح تاثیر شرایط آب و هوایی بلند مدت در تولید علوفه مراتع به منظور برآورد تولید جهت استفاده در برنامه بیمه مراتع استان سمنان سایت چاه باقر شاهرود (فاز اول)

جهت بررسی و تعیین اثرات بارش بر تولید مرتع چاه باقر، نوسانات تولید علوفه در زمان و شرایط مختلف بارندگی بررسی شد. دو تیپ گیاهی شامل تیپ قیچ- درمنه- شور درختچه ای(تیپ 1) و تاغ- درمنه- قیچ(تیپ 2) شناسایی شد. مطالعات پوشش گیاهی، فنولوژی، اقلیم و خاکشناسی انجام شد. رطوبت خاک ابتدا با استفاده از TDR و سپس با استفاده از روش وزنی اندازه گیری شد. جهت بررسی و تحلیل تاثیر بارش ها بر میزان پوشش بین سال های اجرای طرح از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین دانکن استفاده شد. برای تعیین میزان ارتباط تغییرات بارش با فاکتورهای پوشش گیاهی نیز از محاسبات همبستگی و رگرسیون ساده بوسیله نرم افزارSPSS استفاده شد. بررسی نتایج مقایسه میانگین بارش های ماهانه بر تغییرات میانگین تولید مرتع در تیپ 1 نشان داد که میانگین مجموع بارش ماه های فصل تابستان بیشترین همبستگی را با تغییرات تولید مرتع داشته است. بر همین اساس میانگین بارش ماه دی نیز بر تغییرات میانگین تولید موثر بودند. این مقایسه در تیپ 2 نیز نشان داد که اثر مجموع بارش ماه شهریور طی سال های اجرای طرح همبستگی زیادی را با تغییرات میانگین تولید مرتع دارد. همچنین میانگین بارش ماه دی و فصل تابستان نیز همبستگی نزدیکی با تغییرات تولید مرتع داشتند. بررسی ها و نتایج اندازه گیری رطوبت خاک نشان داد که رابطه بین رطوبت خاک و میانگین بارش در هر دو تیپ مورد بررسی یک رابطه مستقیم بوده و درصد رطوبت خاک تحت تاثیر بارش قرار دارد. از آنجایی که تعداد سال های برداشت آمار تنها چهار سال است لذا تعداد نقاطی که برای رسم خط میانگین در نمودارهای رگرسیونی مورد استفاده قرار گرفته اندکم بوده و میانگین مناسبی را ارایه نمی دهد. از سوی دیگر با توجه به کمبود اطلاعات از میزان رطوبت خاک خصوصا طی مواقع پس از بارش و همچنین ماه های منتهی به رشد رویشی، گلدهی و بذردهی گونه های موجود، تصویر مناسبی از میزان رطوبت در دسترس و حفظ شده در خاک وجود ندارد، اما نتایج نشان داد برای تعیین خسارت خشکسالی با در نظر گرفتن میزان بارش سالانه می توان برآورد نسبتا دقیقی از تولید مرتع بدست آورد.واژه های کلیدی: مرتع، بارش سالانه، برآورد تولید علوفه، استان سمنان، مراتع چاه باقر.