جمع آوری، شناسایی، نگهداری، ارزیابی و کاربرد ذخایر ژنتیکی درختان و درختچه های جنگلی استان اصفهان

در استان اصفهان درختان و درختچه های زیادی وجود دارد که در هرباریوم گیاهی اصفهان بیش از ‮‭186‬ گونه از آنها جمع آوری و نگهداری می شود. اما این درختان و درختچه های جنگلی تنها در دو تا سه منطقه استان جنگل به وجود آورده اند در حقیقت ما فقط در منطقه شمس آباد سمیرم و پشندگان فریدونشهر جنگل طبیعی داریم و در مناطق خور و بیابانک، چوپانان، جندق و کاشان جنگل هایی از تاغزارهای دست کاشت مشاهده می شود. در بقیه موارد درختان و درختچه ها به صورت منفرد در کنار گیاهان مرتعی و بیایانی به چشم می خورند و در حقیقت در بسیاری از جاها ما مراتع مشجر داریم. در این طرح ضمن بررسی منابع داخلی و خارجی نقشه ای کاربردی از وجود یک گونه درخت یا درختچه ترسیم شد. سپس با اندازه گیری صفات مختلف درختان و درختچه ها در عرصه اقدام به جمع آوری سر شاخه گلدار و برگ و بذر درختان و درختچه ها نمودیم در مجموع از ‮‭26‬ گونه درختی و درختچه ای در مکان های رویشی که دارای جمعیت های خوبی بودند نمونه برداری شد و صفات مختلف مورفولوژیکی آنها اندازه گیری گردید و در جداولی شامل صفات مورفولوژیکی، اقلیمی و اکولوژیکی در مورد همه گونه ها بدست آمد. در مرحله بعد ضمن آزمایش بذور ارتدوکس و ریکال سیترانت از یکدیگر تفکیک شدند و از میان گونه های موجود 6 گونه از جنس ‭Amygdalus ‬انتخاب و ضمن اندازه گیری صفات بیشتری از آنها بر روی شکستن خواب و جوانه زنی و پرایمینگ آنها آزمایشاتی صورت گرفت و مشخص گردید که اکثر گونه ها برای جوانه زنی به تیمار سرما نیاز دارند و معمولا ‮‭20‬ تا ‮‭30‬ روز سرما برای جوانه زنی آنها کافی می باشد. وجود سرما در عرصه هم برای ترک برداشتن اندوکارپ بذور ضروری بوده و برای جنین هم لازم و ضروری است. تیمار بذر با پلی اتیلن گلایکول‮‭6000‬ به میزان ‮‭100‬ گرم در لیتر می تواند جوانه زنی بذر را مطلوبتر سازد، البته تیمارهای در حد کمتر از ‮‭100‬ گرم در لیتر تاثیری در جوانه زنی بذر های بادام نداشتند. نتایج کلی طرح حاکی از وجود درختان و درختچه های بسیار ارزشمندی از جمله : زرشک، سماق، پسته، افرا،شیرخشت کنگره ای، بادام، آلبالوی کوهی، گل سرخ، صنوبر،گون،تاغ، آتریپلکس، قره داغ، زیگوفیلوم و داغداغان در اصفهان هست که باید برای بقای آنها با طرح های مختلف احیا و اصلاح اقدامات لازم و ضروری را انجام داد. کلمات کلیدی: درخت، درختچه، جنگل، ذخیره سازی، کاربرد، استقرار، ارزیابی.