ارزیابی مقایسه ای عملکرد و اجزای آن در گونه های

اسپرس یکی از گیاهان مهم زراعی است که در شرایط دیم و آبی کاشت می شود. این گیاه دارای گونه های مختلفی است که در مراتع ایران، بویژه استان کردستان رویش دارند. این تحقیق برای مقایسه عملکرد کمی و کیفی علوفه 6 گونه اسپرس مرتعی شامل‭: Onobrychis subnitens ‬، ‭O. galegifolia ‬، ‭O. megataphros ‬، ‭O. schahuensis O. shahpurensis ‬، ‭O. carduchorum ‬و اسپرس زراعی ‭O. sativa ‬در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سارال، در شرایط دیم و در قالب آماری طرح بلوکهای کاملا تصادفی، در 3 تکرار از سال ‮‭1385‬ و به مدت 4 سال اجرا شد. تجزیه واریانس داده ها با استفاده از نرم افزار آماری ‭SAS (Statistical Analysis System) ‬و مقایسه میانگین های بدست آمده با استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن ‭(Duncan ' s Test) ‬انجام شد. نتایج نشان داد که از نظر عملکرد علوفه خشک، گونه ‭O. subnitens ‬با تولید مقدار ‮‭2727/3‬ و گونه ‭O. galegifolia ‬با تولید ‮‭2659/1‬ کیلو گرم علوفه خشک در هکتاربیشترین عملکرد را داشته واز نظر آماری در سطح 5 درصد با سایر گونه ها تفاوت معنی دار دارند. آنالیز کیفی علوفه نشان داد که درصد پروتیین خام ‭O. sativa ‬با مقدار ‮‭14 /14‬ و ‭O. carduchorum ‬با ‮‭14/02‬ درصد بیشتر از سایر گونه ها بود. از نظر مقدار ‭NDF ‬و ‭ADF ‬گونه های ‭O. sativa ‬و ‭O. carduchorum ‬به ترتیب با مقادیر ‮‭41‬ و ‮‭45‬ درصد ‭NDF‬و ‮‭29‬ و ‮‭35‬ درصد ‭ADF ‬برتر از سایر گونه ها بودند. از نظر مقدار کلسیم نیز گونه ‭O. sativa ‬با مقدار ‮‭2/12‬ درصد بیشترین مقدار این ماده معدنی را بخود اختصاص داد. گونه های فوق الذکر از نظر آماری در سطح 1 درصد با سایر گونه ها تفاوت معنی دار داشتند. بر اساس این نتایج می توان گونه های اسپرس دارای عملکرد کمی و کیفی مناسب را در شرایط دیم برای تولید علوفه و نیز برای اصلاح مراتع مورد استفاده قرار داد.واژه های کلیدی: اسپرس- عملکرد- کشت دیم- عملکردکمی و کیفی

کلیدواژه ها:

اونوبریکیس ، گونه ها ، عملکرد زراعی ، دیم کاری ، کردستان