بررسی مقاومت ارقام یونجه به نماتد ساقه یونجه ‭Ditylenchus dipsaci (Kuhn) Filipjev‬

نماتد ساقه ‭Ditylenchus dipsaci ‬یکی از انگل های مهم یونجه است که بوته ها را با توجه به حساسیت رقم در نهایت خشک کرده و از بین می برد. این نماتد در سطح وسیعی از اراضی یونجه کاری منجمله جنوب شرق کشور شیوع دارد. استفاده از ارقام یونجه با درجاتی از تحمل یک روش موثر در جهت مبارزه با این انگل به حساب می آید. در این طرح عکس العمل ‮‭20‬ رقم ولاین یونجه به نماتد ساقه شایع در جنوب شرق ایران تحت شرایط مزرعه مورد مطالعه قرار گرفته است. آزمایش طی 5 سال زراعی از سال ‮‭1363‬ در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در قطعه زمینی از اراضی کشت و صنعت جیرفت با آلودگی حدود ‮‭1000‬ لارو نماتد در ‮‭500‬ گرم خاک پیاده گردید. در پاییز ‮‭1364‬ پس از گذشت یک سال علایم ظاهر شد. از هر کرت ‮‭10‬ بوته برداشت و در آزمایشگاه وضعیت آلودگی در جوانه ها و ساقه ها مورد بررسی قرار گرفت. بمنظور اطمینان از جهت واکنش ارقام و لاین های در دست بررسی تا سال ‮‭1368‬ وضعیت رشد بوته ها به لحاظ بقا درون کرت ها مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت مشخص گردید که ارقام سیمرجسکایا و کرج ‮‭2122‬ بسیار حساس، رامندی، بمی، همدانی، نیک شهری، قره یونجه، کدی، یزدی، میرال، رنجر، ورتون، ‭Alfa ‬و ‭Mvnematol ‬حساس و موآپا و مسا سرسا به ترتیب متحمل و مقاوم بودند. لاین های ‮‭224- 1423‬ ، ‮‭347-14214‬ ، ‮‭162-1433‬ ‭B ‬و ‮‭14315-51‬ نسبت به دمای منطقه حساس بوده و از بین رفتند. با وجود آلودگی وسیع مزارع به نماتد ساقه در جنوب کشور ارقام موآپا (متحمل) و مساسیرسا (مقاوم) در این مناطق قابل توصیه است. واژه های کلیدی: یونجه، نماتد ساقه یونجه ، نماتد، ‭Ditylenchus dipsaci