گزارش نهایی طرح تحقیقاتی بررسی و انتخاب بوته، نسل های در حال تفکیک ‭(F2-F6) ‬پنبه ‭(Gossypum hirsutum L.)‬

دورگ گیری (هیبریداسیون) به عنوان یک روش متداول تهیه ارقام اصلاح شده با کیفیت و کمیت مطلوب در تحقیقات پنبه همانند اغلب نباتات بهترین و جامع ترین نتایج را تاکنون داشته است و بدنبال آن گزینش صحیح از بین نتاج نسل های در حال تفکیک و شناسایی ژنوتیپ های مطلوب رمز موفقیت بر نامه های اصلاحی میباشد. به منظور دستیابی به لاین های خالص و مطلوب از نظر عملکرد و همچنین خصوصیات مطلوب مورد نظر، این بررسی از نسل های در حال تفکیک پنبه F2‭-F‬6 از سال ‮‭1384‬ و به مدت پنج سال در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد انجام گرفته است. در سال اول اجرا تعداد ‮‭180‬ لاین F2 که هر یک از این لاین ها بذور تک بوته های انتخابی از نسل F1 بودند مورد بررسی قرار گرفتند. این لاین ها در اوایل اردیبهشت ماه سال ‮‭1384‬ با طول خطوط 6 متری و با فواصل بین خطوط ‮‭80‬ و روی خط ‮‭20‬ سانتیمتر کشت شدند. روش اداره نسل های در حال تفرق روش شجره ای (پدیگری) بود. درطی فصل رشد از خصوصیات مهم مورفولوژیکی یادداشت برداری های لازم صورت گرفت. انتخاب بوته بر اساس صفات کمی در مزرعه شامل فرم بوته، ارتفاع، وزن قوزه و دیگر اجزا عملکرد انجام گرفت و به این ترتیب تعدادی تک بوته انتخاب و سلف گردید. محصول وش این تک بوته ها جین زده شد و بذور برای کشت در سال آینده نگهداری و الیاف آن به آزمایشگاه فرستاده شد و انتخاب نهایی بر اساس خصوصیات الیاف در آزمایشگاه تکنولوژی الیاف انجام گردید. با توجه به ارزشیابی های به عمل آمده در مجموع تعداد ‮‭350‬ تک بوته با شرایط مذکور جهت ادامه بررسی در نسل F3 برای سال ‮‭1385‬ انتخاب شد. در سال دوم از تعداد ‮‭350‬ لاین F3 در مجموع تعداد ‮‭221‬ تک بوته جهت ادامه بررسی در نسل F4 برای سال ‮‭1386‬ انتخاب شدند. در سال سوم ازنسل F4 تعداد ‮‭416‬ تک بوته با شرایط مذکور جهت ادامه بررسی در نسل F5 برای سال ‮‭1386‬ انتخاب شده است. در سال پنجم از نسل F5 تعداد ‮‭78‬ تک بوته با شرایط مذکور جهت ادامه بررسی در نسل F6 برای سال ‮‭1388‬ انتخاب شده است. و در نهایت تعداد ‮‭48‬ لاین از ترکیبات دورگی با توجه به صفات مطلوب برای آزمایشات مقایسه عملکرد مقدماتی انتخاب شده اند. واژه های کلیدی : پنبه، نسل های در حال تفکیک، سلکسیون شجره ای، عملکرد