بررسی ژنوتیپ های برنج دانه بلند و معطر در خزانه مشاهده ای بین المللی

این آزمایش با ‮‭32‬ ژنوتیپ برنج در قالب طرح آماری آگمنت وبر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با9 تیمار شاهد(عدم گلدهی شاهد باسماتی) در 4 تکرار در موسسه تحقیقات برنج کشور-رشت وآمل در سال ‮‭1388‬ اجرا شد. هر ژنوتیپ درکرتی به ابعاد5 مترا‮‭1/4‬ متر به فواصل کاشت ‮‭20‬ا‮‭20‬ سانتی متر به صورت تک بوته نشا شد. دراین تحقیق تعدادهشت صفت شامل تعداد پنجه، ارتفاع بوته،طول خوشه، تعداد روز تا ‮‭50‬ در صد گلدهی، طول دانه،عرض دانه ونسبت طول به عرض دانه قهوه ای برنج با اندازه گیری ده نمونه تصادفی در هر واحد آزمایشی و عملکرد دانه ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که بین ژنوتیپ ها ی شاهد ازنظر تمام صفات مورد مطالعه بجز طول و عرض دانه اختلاف معنی داری وجود داشت که بیانگر وجود تنوع در آنها بود. اختلاف بین تکرار ها یا بلوک ها از نظر کلیه صفات بجز تعداد پنجه معنی دار نبود. بنابراین داده های تیمار های غیر تکراری برای صفات غیر معنی دار تصحیح نشدند و فقط برای تعداد پنجه براساس فرمول تصحیح شد. مقایسه میانگین شاهدها نشان داد که بهترین شاهد از نظر صفات کمی نظیر عملکرد دانه شاهد ‭IR‬‮‭72‬ بوده است. مقایسه میانگین ژنوتیپ های غیر تکراری با شاهد به روش آزمون حداقل اختلاف معنی دار‭(LSD) ‬نشان داد که ژنوتیپ های شماره ‮‭015‬،‮‭031‬،‮‭030‬،‮‭026‬،‮‭025‬،‮‭013‬،‮‭014‬،‮‭029‬ و ‮‭010‬ با عملکرد بالا و دارای کیفیت مطلوب پخت و ظاهری دانه بودند .درنتیجه این ژنوتیپ ها با توجه به داشتن میانگین عملکرد بیشتر از شاهد کمی و خصوصیات کیفیت دانه مناسب به عنوان ژنوتیپ ها ی برتر انتخاب شدند. واژه های کلیدی: برنج ، مقایسه عملکرد ، کیفیت دانه