شناسایی عوامل اقتصادی - اجتماعی موثر بر مکان گزینی دامداری های صنعتی استان همدان

چکیده: توزیع مکانی دامداری ها و مکان گزینی آنها از جمله مواردی است که می باید به صورت اندیشیده و با توجه به سایر زمینه های مرتبط صورت گیرد. در استان همدان دامداری های صنعتی چگونه توزیع شده اند؟ ارتباط این توزیع با جمعیت، کاربری اراضی، فاصله از مراکز اداری و جمعیتی و راههای اصلی و در ارتباط با نواحی تولید زراعی غذای دام، در ارتباط با قیمت زمین و در ارتباط با انگیزه های بهره برداران چگونه است؟ این موضوعات در تحقیق حاضر مورد توجه قرار گرفته و بررسی شده اند. در این تحقیق از روش های مطالعات اسنادی و مطالعات میدانی تواما استفاده شده است. در بررسی های منطقه ای، دهستانها به عنوان واحد مطالعه در نظر گرفته شده اند. در بررسی میدانی ‮‭86‬ نقطه روستایی به منظور بررسی تفاوتهای جغرافیایی قیمت شیر در نواحی جغرافیایی استان انتخاب و در زمانی کوتاه مورد بررسی قرار گرفته اند و در قسمت دیگری از تحقیق در بین دامداری های صنعتی فعال استان نیز‮‭80‬ مورد پرسشنامه به منظور جمع آوری اطلاعات از بهره برداران تکمیل شده است. در روش تحقیق علاوه بر روش های توصیفی از روشهای تحلیلی و بررسی های همبستگی ساده و چندگانه و مقایسه میانگین ها بهره گرفته شده است. در یافته ها می توان دید که رابطه نسبت جمعیت شهری و روستایی برای گوساله شیری و پرواری صنعتی بر عکس انتظاری است که وجود دارد. بررسی قیمتهای فروش محصولات تولیدی دامداری ها ، به ویژه شیر نشان داد که تفاوت زیادی در قیمت خرید در مناطق جغرافیایی استان وجود دارد،( قیمت جمع آوری شیر بین مناطق جغرافیایی استان تا%‮‭48‬ اختلاف نشان می دهد). بررسی انجام شده در مورد نهاده ها نشان داد که رابطه ای منفی بین این قیمتها با فاصله وجود دارد، اما این تفاوت در قیمت نهاده ها به نسبت ارزانتر بودن نهاده ها در این مناطق نیست و این امر می تواند نشان دهنده ناکارآمدی در سیستم های بازاررسانی محصولات تولیدی دامداری ها خصوصا شیر باشد. در بررسی کاربری اراضی،رابطه بین درصد کاربری مرتعی با تراکم دام منفی است و این امر برخلاف دیدگاه غالب در این زمینه است ؛ برعکس کاربری کشاورزی خصوصا به صورت آبی رابطه ای مثبت و معنی دار با دامداری نشان می دهد. در بررسی میزان تولید ‭TDN‬در دهستانها و بررسی توزیع دام در رابطه با آن مشخص گردید که دامداری های صنعتی( بر خلاف دامداری های سنتی) در تطابق با نهاده های اصلی تامین کننده خوراک دامی توزیع نشده اند. در بررسی سطح توسعه و توزیع دامداری ها مشخص شد که نواحی دارای سطح توسعه بالاتر دارای دامداری صنعتی بیشتری هستند. پیشنهاداتی ذیل محورهای : ایجاد سایت اطلاعات ، تهیه طرح جامع دامداری در استان، آموزش در زمینه مکان گزینی، تهیه دستورالعمل زیستمحیطی، لزوم اصلاح در سیستم خرید محصولات دامی و توجه ویژه به مسایل دامداری ها در صورت حذف یارانه های سوخت در این گزارش ارایه شده است. واژه های کلیدی: مکان گزینی‭( (Facility Location ‬، دامداری صنعتی‭( Industrial animal husbandry)‬، همدان ‭Hamedan))