بررسی تاثیر بلندمدت روش های مختلف خاک ورزی و تناوب زراعی بر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک

عملیات خاکورزی مناسب و رعایت تناوب صحیح زراعی دو عامل مهم مدیریتی اند که می توانند خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاکصها را تحت تاثیر قرار دهند. بر این اساس مطالعهصای به منظور بررسی اثرات بلند مدت روشصهای مختلف خاکورزی و تناوب زراعی بر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک در ایستگاه تحقیقاتی ماهیدشت انجام شد. این آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکصهای کامل تصادفی با دو فاکتور که شامل فاکتور خاکورزی با سه روش( بیصخاکورزی، چیزل و گاوآهن برگردان دار) و فاکتور تناوب زراعی در سه سطح(گندم-ذرت، گندم-کلزا و گندم-گلرنگ)، با سه تکرار از سال ‮‭1384‬ به مدت 5 سال اجرا گردید. نمونه برداری از خاک از اعماق ‮‭0-15‬ و‮‭15-30‬ سانتیصمتری انجام شد که در آنها جرم مخصوص ظاهری، تخلخل کل خاک، کربن آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، واکنش خاک، شوری، عناصر پر مصرف و کم مصرف اندازهصگیری گردید. در پایان فصل رشد نیز عملکرد کمی محصول اندازهصگیری شد و نتایج با استفاده از برنامه آماری ‭MSTATC ‬مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که در سالصهای اول، دوم و سوم اجرای آزمایش با وجود اینکه فاکتور خاکورزی از نظر آماری معنی دار نگردید اما استفاده از چیزل و گاوآهن بر روش بیصخاکورزی برتری داشت. در مقابل در سالصهای چهارم و پنجم و نیز در مجموع پنج سال فاکتور خاکورزی از نظر آماری معنیصدار شد بطوریصکه استفاده از روش بیصخاکورزی به دلیل بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی خاک در اولویت قرار گرفت. همچنین نتایج نشان داد که تناوب گندم-کلزا بیش از سایر تناوبصها خواص فیزیکی و شیمیایی خاک را بهبود بخشید. بنابراین استفاده از بیصخاکورزی با تناوب گندم-کلزا در طولانی مدت بر روشصهای دیگر برتری دارد و قابل توصیه برای منطقه می باشد.