بررسی خصوصیات زراعی و عملکرد ژنوتیپ های عدس در آزمایشات پیشرفته مقایسه عملکرد در کشت بهاره مناطق سردسیر دیم

به منظور ارزیابی و دستیابی به لاین های جدید عدس، با عملکرد دانه بیشتر و پرمحصول، همچنین واجد سایرخصوصیات زراعی مطلوب از جمله، زودرسی، دانه درشتی و با تیپ بوته ایستاده جهت برداشت مکانیزه، این تحقیق با دو آزمایش پیشرفته مقایسه عملکرد عدس(1‭-LAYT) ‬با ‮‭20‬ لاین و رقم عدس مشتمل بر 2 شاهد محلی قزوین و کیمیا (در4 تکرار) و آزمایش 2‭-LAYT ‬با ‮‭12‬ ژنوتیپ مشتمل بریک رقم شاهد محلی(در3 تکرار) به ترتیب درایستگاه های تحقیقات کشاورزی مراغه و اردبیل و در طرح آماری بلوک های کامل تصادفی، به مرحله اجرا درآمدند. درآزمایش ایستگاه مراغه، نت ایج تجزیه واریانس عملکرد دانه نش ان دادکه بین ژنوتیپ ها و شاهد قزوین، اختلاف آماری بسیار معنی داری) %1 ) وجود داشت. ژنوتیپ ‮‭5782‬ ‭ILL ‬با میانگین ‮‭819‬ کیلوگرم درهکتار، بیشترین عملکرد دانه را تولید نمود که نسبت به شاهد قزوین (با میانگین عملکرد ‮‭644‬ کیلوگرم درهکتار)، ‮‭27‬ درصد و نسبت به شاهد کیمیا (با میانگین عملکرد ‮‭688‬ کیلوگرم در هکتار)، ‮‭19‬درصد افزایش عملکرد نشان داد. درآزمایش ایستگاه اردبیل نیز، بین عملکرد دانه ژنوتیپ ها و شاهد محلی، اختلاف آماری معنی دار) %5 ) وجود داشت. مقایسه میانگین عملکرد دانه با استفاده از آزمون کمترین اختلاف معنی دار‭(LSD ) ‬نشان داد که ژنوتیپ های ‮‭9896‬ ‭ILL ‬و ‮‭10190‬ ‭ILL‬، به ترتیب با میانگین ‮‭1696‬ و ‮‭1572‬ کیلوگرم درهکتار، ببشترین عملکرد دانه را تولید نمودند که نسبت به شاهد محلی (با میانگین عملکرد ‮‭1312‬ کیلوگرم درهکتار)، ‮‭29‬ و ‮‭20‬ درصد افزایش عملکرد نشان دادند. واژه های کلیدی: عدس‭( Lens culinaris)‬، ژن وتیپ، عملکرد دانه، شرایط دیم.