بررسی و تعیین اثرات کمپوست زباله و نیتروژن بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی خاک و خصوصیات کمی و کیفی گندم

روند رو به رشد تولید پسماند شهری معضلی است که سلامت جامعه را تهدید کرده و در صورت عدم توجه، خسارات زیست محیطی غیر قابل جبرانی در پی خواهد داشت.خاک نقش مهمی در دفن پسماند ها داشته و پسماند ها نیز نقش ویژه ای بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک دارند. به منظور بررسی اثرات کمپوست و نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی گندم و ویژگی های فیزیکو شیمیایی خاک، تحقیقی با 9 تیمار و سه تکرار در قالب طرح کرت های یک بار خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی استان تهران واقع در شهرستان ورامین در ‮‭35‬ کیلومتری جنوب شرقی تهران به طول شرقی ‮‭51/39‬ و عرض شمالی ‮‭25/19‬ و ارتفاع از سطح دریا ‮‭1050‬ متر، در خاکی با بافت لوم انجام شد. تیمارها عبارت بودند از سه سطح مصرف کمپوست زباله (،‮‭10 0‬ و‮‭20‬ تن در هکتار) و سه سطح مصرف نیتروژن (‮‭50‬،0درصد کمتر از توصیه و ‮‭100‬ درصد توصیه به ترتیب معادل ،‮‭100 0‬ و ‮‭200‬ کیلوگرم در هکتار). نتایج حاصل از اجرای آزمایش نشان داد که اثر اصلی و توام کمپوست پسماند شهری و نیتروژن بر عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک در سطح یک درصد آماری معنی دار بود. بالاترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک گندم از مصرف ‮‭20‬ تن در هکتار کمپوست همراه با ‮‭100‬ کیلوگرم در هکتار نیتروژن به دست آمد. وزن هزار دانه با مصرف کمپوست افزایش معنی دار داشت که این افزایش نسبت به تیمار شاهد ‮‭20/4‬درصد افزایش بود. از طرف دیگر مصرف نیتروژن نیز باعث افزایش وزن هزار دانه شد و آن را ‮‭26/7‬ درصد افزایش معنی دار داد. صفت شاخص برداشت با مصرف کمپوست افزایش معنی دار داشت و نسبت به تیمار شاهد ‮‭11/8‬درصد افزایش داشت. از طرف دیگر مصرف نیتروژن نیز باعث افزایش صفت شاخص برداشت شده و این صفت را ‮‭4/9‬ درصد افزایش معنی دار داد. بیشترین شاخص برداشت نیز از تیمار ‮‭20‬ تن در هکتارکمپوست همراه با ‮‭100‬ کیلوگرم نیتروژن بدست آمد. نتایج حاصل از اجرای آزمایش نشان داد که مصرف کمپوست زباله شهری باعث افزایش معنی دار شوری، نیترات، آهن، روی قابل جذب و واکنش خاک گردید. از طرف دیگر مصرف کمپوست زباله، سبب بهبود برخی خصوصیات فیزیکی خاک از جمله کاهش معنی دار جرم ویژه ظاهری و افزایش معنی دار ظرفیت مزرعه و درصد آب قابل استفاده گردید. کلمات کلیدی: کمپوست پسماند شهری، عملکرد دانه گندم، خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک.