تخمین نیاز کود نیتروژنه و عملکرد دانه ذرت با استفاده از کلروفیل متر طی مراحل مختلف رشد

کود نیتروژنه یکی از نهاده های عمده برای تولید ذرت ‭(Zea mays L.) ‬می باشد. مطالعات گذشته در ارتباط با قرایت کلروفیل متر در ذرت نشان داده است که می توان نقش نیتروژن و کمبود آن را از این طریق در گیاه مشخص نمود، اما آیا مقدار نیتروژن مورد نیاز گیاه می تواند از طریق قرایت کلروفیل متر تعیین شود یا خیر، مشخص نشده است. لذا این آزمایش با هدف ارزیابی پیش بینی نیاز نیتروژنه ذرت، زمان تقسیط و پاسخ عملکرد دانه ذرت به مصرف نیتروژن با استفاده از قرایت کلروفیل متر انجام شد. بدین منظور طرحی در قالب بلوکهای کامل تصادفی با 5 تیمار (شاهد بدون مصرف کود نیتروژن، ،‮‭75 50‬ و ‮‭100‬ درصد مصرف کود نیتروژن مورد نیاز گیاه) و 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات خاک و آب کرج به اجرا در آمد. رقم مورد استفاده سینگل کراس ،‮‭704‬ تراکم ‮‭75000‬ بوته در هکتار، فواصل خطوط کاشت ‮‭75‬ سانتیمتر، فواصل بوته ها ‮‭18‬ سانتیمتر و کشت به صورت جوی و پشته بوده است. قبل از تهیه زمین، نمونه برداری مرکب خاک از دو عمق ‮‭0-30‬ و ‮‭30-60‬ سانتیمتری به منظور تجزیه خاک و تعیین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه انجام گرفت. فسفر و پتاسیم بر اساس آزمون خاک (به ترتیب مقادیر ‮‭180‬ و ‮‭160‬ کیلوگرم در هکتار از منبع سوپر فسفات تریپل و سولفات پتاسیم) در هنگام کشت و نیتروژن (به مقدار ‮‭400‬ کیلوگرم در هکتار از منبع اوره) در سه تقسیط هنگام کشت، مراحل 4 برگی ‭(V‬4) و 7 برگی ‭(V‬7) مصرف گردید. نمونه برداری برگ و قرایت کلروفیل توسط دستگاه کلروفیل متر در مراحل مختلف رشد گیاه شامل ،3 ،‮‭7 5‬ و ‮‭10‬ برگی، گل دهی و به کاکل رفتن ‭(V‬3، V5، V7، V‮‭10‬، ‭VT ‬و R1) انجام شد. غلظت نیتروژن برگ در هر یک از این مراحل توسط آزمایشگاه اندازهصگیری گردید. در پایان، عملکرد دانه، عملکرد کل و عملکرد برگ بر حسب تن در هکتار تعیین گردید. ارتباط بین اعداد قرایت شده توسط کلروفیل متر طی مراحل رشد و پاسخ عملکرد به مصرف نیتروژن بررسی شد. بررسی نتایج نشان میصدهد بالاترین قرایت کلروفیل متر، درصد نیتروژن و عملکرد مربوط به تیمارهای T4 و ‮‭75‬‭) T‬5 و ‮‭100‬ درصد مصرف نیتروژن مورد نیاز گیاه) میصباشد. در راستای توجیه اقتصادی، با توجه به اینکه تیمارهای T4 و T5 از نظر کلروفیل برگ و نیز عملکرد تفاوت آماری معنی داری با یکدیگر ندارند، میصتوان تیمار مصرف ‮‭75‬ درصد نیتروژن مورد نیاز ‭(T‬4) را مبنا قرار داد، یعنی در این تیمار نیز هرگاه قرایت کلروفیل متر در مراحل 7 برگی و ‮‭10‬ برگی به ترتیب اعداد ‮‭67/20‬ و ‮‭56/55‬ را نشان دهد، بیانگر این است که مقدار نیتروژن مصرفی گیاه کافی بوده است. واژه های کلیدی: کلروفیل متر، مراحل رشد، نیتروژن، ذرت