بررسی سازگاری و عملکرد پروونانس های گونه های صنعتی اکالیپتوس در نواحی مختلف اکولوژیکی ایران (استان خراسان رضوی)

در این بررسی هشت گونه و پروونانس صنعتی اکالیپتوس جهت تولید چوب و کاغذ در مناطق مستعد ایران، مورد آزمایش قرار گرفتند و در پایان گونه ها و پروونانس های مقاوم، سازگار و سریع الرشد دارویی و صنعتی جهت کاشت در اراضی کم بازده شناسایی شدند. این بررسی در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار، هشت تیمار و فاصله کاشت ‮‭3 3‬ ‭x ‬متر انجام شد. گونه های مورد آزمایش به شرح زیر بودند‭: E. camaldulensis (‬‮‭41‬‭-ch)‬، ‭E. camaldulensis (‬‮‭41‬‭-sh)‬، ‭E. macarthurii (‬‮‭169‬‭-sh)‬، ‭ E. globulus ssp. maidenii (‬‮‭300‬‭-sh)‬، ‭E. rubida (‬‮‭166‬‭-sh)‬، ‭E. saligna (‬‮‭171‬‭-sh)‬، ‭E. viminalis (‬‮‭168‬‭-ch)‬، ‭E. viminalis (‬‮‭168‬‭-sh). ‬صفات مورد اندازه گیری شامل زنده مانی (در پایان دوره گرما و پایان دوره سرما ) ، ارتفاع کل ، قطریقه یا برابر سینه ( فقط در پایان فصل رویش) بود. علاوه بر این، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک با حفر پروفیل (عمق‮‭1/5‬ متر) به تعداد لازم مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج مقایسه میانگین داده های اندازه گیری شده درختان اکالیپتوس طی سالهای ‮‭88‬ و ‮‭89‬ نشان می دهد که مدل کلی خطی ارایه شده در رابطه با اثر گونه، سال و اثر متقابل آنها بر درصد زنده مانی، رشد ارتفاعی و قطریقه در سطح ‮‭99‬ درصد، دارای اختلاف معنی دار می باشد. علاوه بر این نتایج آنالیز واریانس دو طرفه نشان می دهد که اثر گونه، سال و اثر متقابل گونه و سال بر درصد زنده مانی، رشد ارتفاعی و قطر یقه معنی دار بوده است. نتایج حاصله تا این مرحله بیانگر آن است که در پایان فاز اول پروژه، پروونانس های گونه ‭E . camaldulensis ‬از نظر میزان رشد طولی و قطری ، شادابی و زنده مانی دارای بهترین عملکرد بودند وگونه های ‭E . saligna ‬و ‭E . rubida ‬که دارای رشد و زنده مانی متوسطی بوده اند در درجه بعدی می باشند. سایر گونه ها از جمله گونه های ‭E viminalis‬، ‭E . macrathurrii ‬و ‭E . maidenii ‬در همان مراحل اولیه کاشت از بین رفتند و یا بدلیل عدم امکان استقرار و رشد مناسب، به وضعیت قابل قبول نرسیدند.