بررسی رژیم های مختلف آبیاری بر روی عملکرد دانه و روغن آفتابگردان در استان کرمانشاه

کشور ما از نظر اقلیمی در منطقه خشک ونیمه خشک واقع شده و آب یکی از محدویت های اصلی در کشاورزی ما است. آفتابگردان یکی از محصولات اصلی دانه های روغنی بوده که به شرایط تنش خشکی متحمل بوده و در دامنه وسیعی از رطوبت قابلیت کشت دارد. این بررسی به منظور تعیین اثرات دفعات آبیاری بر روی عملکرد و سایر صفات سه ژنوتیپ آفتابگردان و شناسایی بهترین رقم یا هیبرید برای نوبت های مختلف آبیاری در مزرعه تحقیقاتی معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم اجرا گردید. در این بررسی رقم لاکومکا و دو هیبرید آذرگل و آلستار با پنج تیمار آبیاری شامل بدون آبیاری و یک تا چهار نوبت آبیاری در مراحل غنچه دهی، شروع و پایان گلدهی و پر کردن دانه مورد بررسی قرار گرفتند. هر تیمار در کرتهایی شامل چهار ردیف پنج متری با فاصله ردیف ‮‭50‬ سانتی متر کشت گردید. تیمارها در قالب طرح کرت های خرد شده با سه تکرار اجرا به طوری که مراحل آبیاری در کرت های اصلی و ارقام در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اختلاف بین تیمارهای آبیاری از نظر تمامی صفات بسیار معنی دار بود. آبیاری تاثیر مهمی در عملکرد و سایر صفات تحت بررسی ژنوتیپ های آفتابگردان داشته و سبب تغییر در صفات فنولوژیک آنها نیز گردید. بطوریکه با روند افزایشی در آبیاری عملکرد و سایر صفات افزایش می یافتند. رقم لاکومکا برای کشت دیم (تیمار بدون آبیاری) مناسبتر از دو ژنوتیپ دیگر بود و در سایر تیمارهای آبیاری هیبرید آلستار عکس العمل مناسبی با رژیم های رطوبتی مختلف نشان داده و برتر از دو ژنوتیپ دیگر بود. آبیاری دوم در مرحله شروع گلدهی در صورتیکه آبیاری اول در مرحله غنچه دهی انجام شده باشد موثر نبوده و سبب افزایش معنی داری در عملکرد دانه نسبت به یکبار آبیاری نشد. بنظر می رسد که بررسیهای بیشتر برای تعیین زمان آبیاری مرحله دوم مورد نیاز است. واژه های کلیدی: آفتابگردان، رژیم های آبیاری، عملکرد