ارزیابی اقتصادی تولید بذر برنج هیبرید

موسسه تحقیقات برنج کشور پس از یک دهه تحقیق در زمینه برنج هیبرید، در مرحله معرفی اولین رقم هیبرید قرار گرفت. زراعت برنج هیبرید از این نظر با اهمیت تلقی می شود که مشاهدات سال ‮‭1383‬ بیانگر عملکرد شلتوک آن حتی تا بیش از ‮‭13‬ تن در هکتار بوده این میزان بیش از %‮‭50‬ بیشتر از حداکثر عملکرد ارقام پرمحصول و تا %‮‭200‬ بیشتر از حداکثر عملکرد ارقام بومی برنج در کشور می باشد. در انواع ارقام برنج، برای تهیه بذر به میزان لازم از محصول شلتوک تولید شده انتخاب و از آن، در سال بعد بعنوان بذر استفاده می شود در حالی که برنج هیبرید فقط ارزش خوراکی داشته بعنوان بذر قابل استفاده نیست. فرایند تولید بذر برنج هیبرید با کشت برنج آن متفاوت است. بذر برنج هیبرید ارزش تغذیه بعنوان برنج برای انسان ندارد، ضمن اینکه برای تولید بذر برنج هیبرید عملیاتی که هزینه های تولید را افزایش می دهد، الزامی است. بنابر این هزینه تولید بذور هیبرید، F1 تجاری و ‭A ‬که برای تولید بذرF1 مورد نیاز می باشد، منتزع از زراعت برنج هیبرید برآورد می شود. این پروژه در سال اول بر روی شالیزارهای موسسه تحقیقات برنج کشور در رشت توسط همکاران بخش علمی اصلاح و تهیه بذر موسسه و روی 5 قطعه از زمین های تحقیقاتی اجرا گردید و سال دوم در 8 قطعه از زمین های کشاورزان و زیر نظر همکاران فنی پروژه انجام شد و اطلاعات مربوط به ریز هزینه های تولید به تفکیک عوامل تولید، انواع هزینه ها و سال های اجرای پروژه، در پرسش نامه ای که از قبل تهیه شد، از کل جامعه که به تولید بذر مبادرت کردند، جمع آوری گردید. بر اساس اطلاعات حاصل از تحقیق، مقدار بذورF1 و ‭A ‬در سال اول به ترتیب ‮‭756‬ و ‮‭875‬ و در سال دوم به ترتیب ‮‭662‬ و ‮‭1733‬ کیلو در هکتار حاصل شد همچنین هزینه تمام شده ی تولید بازای هکتار در سال اول ‮‭41662056‬ ریال و سال دوم ‮‭31506047‬ ریال محاسبه گردید که کاهش هزینه تولید یک کیلو بذر را از ‮‭51084‬ ریال در سال اول به ‮‭34559‬ ریال در سال دوم نشان می دهد.