برآورد خسارت ناشی از ورس در مراحل حساس رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه برنج

حساسیت غلات به ویژه برنج به ورس یکی از موانع مهم کاشت این گیاه در تراکم های بالاتر و همچنین استفاده از مقادیر بیشتری از کودهای شیمیایی که در نهایت منجر به افزایش عملکرد می گردند، میص باشد. به منظور پشتیبانی مطلوب از فرآیند تولید برنج کشور، تعیین و تفکیک خسارت در شرایط محیطی و مدیریتی ناشی از ورس از دغدغه های اصلی جامعه شالیکاران بوده است. بطوری که سالیانه مقادیر هنگفتی سرمایه و پول و زمان برای جبران تلفات ناشی از ورس برنج شالیزارها هزینه می گردد. این در حالی است که هنوز مقیاس مشخصی برای ارزیابی ورس یا خوابیدگی برنج در دسترس نیست. در این تحقیق در قالب یک طرح فاکتوریل بلوک کامل تصادفی ‭(RCBD) ‬به کمک تیمارهای کود نیتروژن در پنج سطح (صفر، ،‮‭46‬ ،‮‭138 92‬و ‮‭184‬ کیلوگرم نیتروژن در هکتار) و ورس مصنوعی گیاه برنج در مراحل حساس شیری، خمیری و رسیدگی کامل، عملکرد و اجزای عملکرد برنج ( رقم محلی هاشمی) به مدت یکسال در شرایط کنترل شده مورد بررسی و خسارت ناشی از ورس مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کمترین عملکرد مربوط به تیمار سطح ‮‭184‬ کیلوصگرم نیتروژن در هکتار و ورس در مرحله شیری بود، در تمامی تیمارصهای سطوح نیتروژن میزان عملکرد ناشی از ورس در مرحله رسیدگی بیشتر از ورس در مرحله شیری بود، که علت آن را می توان در تکامل اندامص های گیاه در مرحله رسیدگی و در نتیجه تاثیر کمتر ورس بر کاهش عملکرد دانست. همچنین ورس بر کیفیت پخت، قوام ژل و درجه حرارت ژلاتینی تاثیری نداشت اما راندمان تبدیل دانه را به شدت کاهش داد. واژهصهای کلیدی: برنج، کود نیتروژن، ورس، مراحل رشد