ارزیابی دو روش غربالگری برای مطالعه مقاومت به جوانه زنی روی خوشه قبل از برداشت در ارقام برنج

جوانه زنی برنج بر روی خوشه قبل از برداشت سبب ایجاد خسارت شدید در تولید برنج در استان های شمالی می شود. گاها در این مناطق به دلایل مختلف از جمله بارندگی و رطوبت بالا در زمان برداشت جوانه زنی برنج بر روی خوشه رخ می دهد، این امر سبب کاهش عملکرد و کیفیت بذر می گردد. بدین منظور تعدادی از ارقام بومی که سطح کشت وسیعی در منطقه دارند به همراه ارقام اصلاح شده موجود در بلوکهای دورگ گیری جهت مطالعه استفاده شد و تعداد ‮‭23‬ رقم و لاین در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در موسسه تحقیقات برنج کشور به اجرا در آمد. صفات تعداد روز تا ‮‭50‬ % خوشه دهی، تاریخ گلدهی و تاریخ رسیدن در مزرعه یادداشت برداری شد. از هر رقم تعداد ‮‭15‬ خوشه در مرحله رسیدگی برداشت گردید و رطوبت آنها بلافاصله پس از برداشت اندازه گیری شد، در نهایت خوشه های برداشت شده در دمای منفی ‮‭20‬ درجه سانتیگراد به مدت ‮‭12‬ ساعت نگهداری شدند تا فرآیند متابولیکی بذور متوقف گردد و خواب بذر در ابتدای مرحله خواب ثانویه (نسبی) حفظ گردد. برای اندازه گیری جوانه زنی روی خوشه تعداد ‮‭10‬ خوشه سالم از هر نمونه انتخاب و از فریزر ( ‮‭20‬- درجه) خارج گردید سپس به مدت سه ساعت در داخل آب مقطر خیسانده شد بعد از آن خوشه های خیسانده شده تحت شرایط رطوبتی %‮‭100‬ در داخل ژرمیناتور قرار داده شد. نتایج نشان دادکه تنوع ژنتیکی در میان ارقام بومی و اصلاح شده به لحاظ صفات مطالعه شده وجود دارد. هر چند تفاوت های بین ارقام به لحاظ درصد جوانه زنی با گذشت زمان کاهش یافته بود و لی هیبرید شماره 2 و رقم گوهر از وضعیت بهتری نسبت به سایر ارقام برخوردار بودند. نتایج همچنین نشان داد که مقاومت به جوانه زنی قبل از برداشت تحت تاثیر طول دوره رسیدگی نمی باشد بلکه با میزان رطوبت دانه مرتبط می باشد.واژه های کلیدی: برنج، درمانسی ، جوانه زنی و رطوبت