بررسی پارت های بذری غلات در کرت های کنترلی

کرت های کنترلی با هدف بررسی خلوص بذری و بیماری های بذرزاد پارت های بذری تولیدی کشور تشکیل می گردند. به منظور بررسی ‮‭498‬پارت بذری از ارقام گندم نان و دوروم و‮‭22‬ پارت بذری ارقام جو در طبقه بذری پرورش 3 و مادری و گواهی شده، تولیدی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس و شرکت های خصوصی تولید بذر استان فارس، در کرت های کنترلی به مساحت‮‭24‬ متر مربع (‮‭24‬ خط به فاصله ‮‭20‬ سانتیمتر و طول 6 متر) ودرنظرگرفتن 5سانتیمترفاصله بین بوته ها کشت صصصصمیصشوند، عملیات داشت مزرعه مطابق نیاز گیاه مدیریت می شود. جهت اجتناب از تغییر شکل سنبله ها کنترل علف های هرز به روش دستی و بدون استفاده از علف کش ها انجام می شود. ابتدا در کرت های کنترلی به صورت تصادفی تعداد ‮‭20‬ بوته انتخاب و علامت گذاری می گردند و در مراحل مختلف رشد و نمو گیاه بر اساس مراحل رشد دهدهی زادکس (ضمیمه 1) از برخی از خصوصیات مرفولوژیکی و زراعی که کمتر تحت تاثیر شرایط محیطی قرار گرفته و منطبق بر توصیف گر اتحادیه بین المللی برای حفاظت از رقم های جدیدگیاهی است، یادداشت برداری انجام می گیرد. سپس با استفاده از نرم افزار ‭MINITAB ‬و روش های آماری چند متغیره )تجزیه خوشه ای و تجزیه به مولفه های اصلی) تجزیه های آماری مناسب بر روی داده های حاصل از یادداشت برداری از خصوصیات مرفولوژیکی بوته های داخل هر کرت، کرت های داخل هر رقم انجام و بدین وسیله میزان یکنواختی صفات در هر پارت بذری و هر رقم به دست می آید. در ادامه با تعیین تنوع صفات در داخل هر کرت و کرت داخل رقم و بررسی ارتباط بین این صفات، خصوصیاتی از بذر و گیاه را که بتواند بیانگر خلوص پارت های بذری در آزمایشگاه و یا مزرعه باشد، مشخص و معرفی خواهند شد. تجزیه و تحلیل های آماری به تفکیک طبقات مختلف بذری (پروری، مادری و گواهی شده)، ارقام مختلف( چمران، یاواروس، بهرنگ، شیرودی، لاین آ، ‮‭83-3‬‭-s‬، جو نیمروز، بهار، پیشتاز و بم)، و به تفکیک هر کرت، انجام شده است. در این میان مشخص گردید که در هر سه طبقه بذری از لحاظ گروه بندی کرت های موجود در هر طبقه، هر سه طبقه در خود دارای چهار گروه هستند، در میان کرت های طبقه پرورشی خالص ترین کرت، کرت یک چمران پرورش سه می باشد. در میان کرت های طبقه مادری و گواهی شده نیز به ترتیب خالص ترین کرت چمران کرت دو و شیرودی کرت 3 می باشد. در میان رقم های مختلف بررسی شده بیشترین خلوص در رقم چمران و کمترین آن در رقم بهرنگ مشاهده می شود. واژه های کلیدی : خلوص، کرت های کنترلی، پارت های بذری، رقم های گندم و جو.