ردیابی جمعیت سوسک توتون به منظور تعیین توزیع فضایی و زمانی آن در انبارهای توتون

سوسک توتون‭Lasioderma serricorne (Col.; Anobiidae) ‬مهمترین آفت انباری توتون در ایران می باشد. جهت تعیین الگوی پراکنش آفت، ارزیابی کارایی روش های جاری مبارزه و تعیین زمان مناسب برای مبارزه با آفت، 5 انبار صنعتی توتون مجموعا به مساحت ‮‭6000‬ مترمربع در شهرهای ساری، گرگان، بندر ترکمن و تیر تاش انتخاب و تعداد ‮‭39‬ عدد تله فرمونی در آنها نصب گردید. تعداد حشرات شکار شده از نیمه دوم تیر ‮‭1383‬ تا پایان آبان ‮‭1383‬ و نیمه دوم خرداد ‮‭1385‬ تا پایان آبان ‮‭1385‬ هر هفته ثبت گردید. در طول دوره نمونه برداری در همه ی انبارها به غیر از انبار تیرتاش یک بار فومیگاسیون به روش معمول انجام شد. برای تعیین الگوی پراکنش از شاخص پراکنش ‭Morisita ‬استفاده شد. مطابق با نتایج، در سال ‮‭1383‬ و ‮‭1385‬در تمامی انبارها نوع پراکنش تجمعی بود. تعیین نوع پراکنش تجمعی امکان برنامه ریزی برای مدیریت کنترل آفت را فراهم می کند. همچنین در انبار بندر ترکمن و ساری تعداد حشرات شکار شده در تله ها بعد از فومیگاسیون نشان داد که یا عملیات فومیگاسیون دارای اشکال است، یا مقاومت به گاز فسفین در آفت ظهور پیدا کرده و یا ساختمان انبار دارای اشکال است که اجازه ورود آفت به داخل ساختمان انبار را می دهد. در بین عوامل فوق، امکان بروز مقاومت به گاز فسفین در سوسک توتون در ایران نیاز به بررسی بیشتر دارد. واژه های کلیدی: سوسک توتون، ‭Lasioderma serricorne‬، توزیع فضایی، شاخص پراکنش