مطالعه اثر الگوی کاشت و میزان مصرف آب بر عملکرد ارقام ذرت دانه ای در جنوب خوزستان

به منظور بررسی اثر تیمارهای درصد نیاز آبی، الگوی کاشت و هیبرید ذرت، آزمایشی زراعی به مدت 2 سال از سال ‮‭1388‬ در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا گردید. روش آماری این آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار شامل سه فاکتور، بدین صورت که میزان نیاز آبی در سه سطح شامل ‮‭100‬ ، ‮‭80‬ و ‮‭60‬ درصد نیاز آبی گیاه به عنوان فاکتور اصلی و فاکتورهای الگوهای کاشت و هیبرید (به صورت فاکتوریل) به عنوان فاکتور فرعی بود. الگوهای کشت به سه روش کشت در کف جوی، کشت در وسط پشته وکشت در دو طرف پشته و هیبریدها شامل ‮‭704‬ ، ‮‭640‬ و‮‭500‬ بود. نتایج حاصل از جدول تجزیه مرکب نشان داد اثر سال برای صفات تعداد دانه در ردیف و کارایی مصرف آب معنی دار گردید. بیشترین تعداد دانه در ردیف در سال اول به مقدار ‮‭19/28‬ بدست آمد. میانگین کارآیی مصرف آب در سال اول و دوم به ترتیب ‮‭1/323‬ و ‮‭1/175‬ کیلوگرم در متر مکعب بود. سایر نتایج جدول آنالیز واریانس مرکب نشان داد اثر درصدنیاز آبی بر صفات تعداد دانه در ردیف، وزن هزار دانه،عملکرد دانه اختلاف معنی دار را سبب گردید بررسی میانگین دو ساله نشان داد در تیمار ‮‭100‬ درصد نیاز آبی ، عملکرد دانه برابر ‮‭9293/9‬ کیلو گرم در هکتار بود. اعمال تیمارهای ‮‭80‬ و ‮‭60‬ درصد نیاز آبی به ترتیب سبب ‮‭15/5‬ و ‮‭37/4‬ درصد کاهش عملکرد دانه نسبت به تیمار ‮‭100‬ درصد نیاز آبی گردید. تیمار الگوی کاشت تنها بر تعداد ردیف دانه در بلال و وزن هزار دانه اختلاف معنی دار را پدید آورد. اثر هیبرید بر تمامی صفات مورد بررسی به غیر از تعداد دانه در ردیف اختلاف معنی دار بوجود آورد. بررسی هیبریدهای مورد آزمایش مشخص نمود هیبرید ‮‭704‬ با عملکرد ‮‭8256‬ و هیبرید ‮‭500‬ با ‮‭7181/4‬ کیلوگرم در هکتار بیشترین و کمترین عملکرد دانه در هکتار را تولید نمودند. با توجه به نتایج بدست آمده پیشنهاد می گردد در مناطقی از استان که با کمبود منابع آبی در تابستان روبرو هستند آبیاری با ‮‭80‬ درصد نیاز آبی و الگوی کشت در کف جوی یا کشت در دو طرف پشته و برای تولید بیشتر از هیبرید ‮‭704‬ ذرت استفاده گردد. لغات کلیدی : درصد نیاز آبی، الگوی کاشت، هیبرید ذرت، عملکرد دانه و کارآیی مصرف آب