آت اکولوژی چند گونه مرتعی مرغوب در اکوسیستمهای مرتعی (استان کرمان)

بررسی در باره چگونگی رفتار و عملکرد یک گونه گیاهی و مطالعه نحوه ارتباطآن با سایر اجزای زنده و غیر زنده در رویشگاه مربوطه ، به عنوان آت اکولوژی آن گونه در نظر گرفته میشود . این نوع مطالعات پایه ای برای مدیرت اکوسیستم های مرتعی بوجود می آورد. دراین تحقیق آت اکولوژی ‭Ferula ovina ‬با نام فارسی کما مورد بررسی قرار گرفت . ابتدا نقشه رویشگاه تهیه و سپس ویژگیهای رویشگاهی شامل پستی و بلندی، اقلیم، خاک، گونه های همراه، چگونگی حضورگونه مورد مطالعه در پوشش گیاهی ، سیستم ریشه، فنولوژی، ارزش رجحانی و آفات گیاه مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان داد این گونه گیاهی در دامنه ارتفاعی ‮‭2600‬ تا ‮‭3200‬ متر از سطح دریا رویش دارد و به لحاظ در صد شیب و جهت شیب تقریبا" محدویتی ندارد اما بیشتردرشیبهای شمالی از‮‭30‬ تا ‮‭60‬ درصد دیده میشود. بارندگی در رویشگاههای این گونه بیش از‮‭130‬ میلیمتر و میانگین دمای سالانه بین ‮‭10‬ تا ‮‭16‬ سانتی گراد میباشد . درمطالعات خاک شناسی دیده شد که این گونه در بافت شنی لومی به خوبی استقرار پیدا میکند . هدایت الکتریکی خاک رویشگاه بین ‮‭0/38‬ تا ‮‭0/49‬ دسی زیمنس بر متر و اسیدیته آن در حدود 8 تا ‮‭8/2‬ میباشد . بطور متوسط ، پوشش تاجی‮‭9/9‬ درصد، تراکم‮‭4300‬ پایه درهکتارو فراوانی‮‭93‬ درصد تعیین گردید . ریشه این گیاه از نوع راست است و دارای انشعابهای محدود میباشد . مراحل رویش گیاه از اواخر اسفندشروع و تا نیمه مردادماه ادامه دارد . رشد رویشی گیاه از هفته دوم اسفند آغازو تا نیمه اول فروردین ادامه دارد . زمان ظهورساقه گل دهنده از نیمه دوم فروردین تا نیمه اول اردیبهشت میباشد . زمان گلدهی کامل از اوایل اردیبهشت آغاز و تا اوایل خرداد ادامه دارد . بذر دهی گیاه از اوایل خرداد شروع و تا اواسط مرداد ماه ریزش میکنند بطوریکه در ارتفاع ‮‭3200‬ متر اختلاف این دوره ‮‭15‬روز دیرتر میباشد.این گونه فقط از طریق بذر تکثیر می یابد . و بهترین عمق کاشت 1 سانتی متر میباشد . در حالت سبز بودن گوسفند و بز از گلهاوبرگهای آن بخوبی چرا میکند بطوریکه دارای ارزش رجحانی بالای نسبت به دیگرگونه های همراه داردکه حدود %‮‭59‬ بوده و دامداران منطقه از این گونه به عنوان علوفه زمستانه استفاده کرده که پس از درو کردن و انبار کردن در فصل پاییز و زمستان مورد استفاده دام قرار میگیرد. واژه های کلیدی ‭: Ferula ovina ‬،آت اکولوژی ، استان کرمان ، فنولوژی،ارزش رجحانی