بررسی ارزش رجحانی گونه های مرتعی و رفتار چرایی دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (آذربایجان غربی-قره باغ)

انتخاب گیاه به وسیله دام پدیده پیچیده ای است که به طور مسلم به نوع دام، نوع گیاه و شرایط آب و هوایی و غیره بستگی دارد. گونههای مرتعی در هر یک از ماههای فصل چرا ارزش چرایی معینی دارند. از این روی دام چرنده نیز در مقاطع زمانی مختلف فصل چرا و نیز در مکان های مختلف عرصه چرا از خود رفتار چرایی خاصی بروز میدهد. بدون شناخت این رفتارها و خصوصیات ارزش رجحانی گونه های مرتعی در طول دوره چرا برنامهریزی و مدیریت مرتع و دام مقدور نمیباشد. به همین منظور برای تعیین ارزش رجحانی گونه های مرتعی از سه روش، مشاهده مستقیم، وزنی (درصد بهره برداری شده از گونه ها) و شاخص رجحانی گونه ها، استفاده شد و این تحقیق در مراتع نیمه استپی قره باغ استان آذربایجان غربی واقع در ‮‭70‬ کیلومتری شمال ارومیه بمدت 5 سال(‮‭1385-1389‬) اجرا شد. برای تعیین و ثبت رفتار چرایی و فعالیت های روزانه دام از دستگاه ‭GPS ‬و برای تلفیق اطلاعات شیب و توپوگرافی و مسیر حرکت دام از نرم افزار ‭GIS ‬استفاده شد. اطلاعات مورد نیاز در 5 ماه فصل چرا و بمدت 4 سال جمع آوری شد. نتایج نشان داد که بین سه روش از نظر ارزش رجحانی گونه ها در ماهها و سالهای بررسی تفاوت وجود دارد. ولی بین رفتار چرایی دامها در دوره های چرایی و در سالهای بررسی تفاوت زیادی وجود ندارد. واژه های کلیدی: ارزش رجحانی، رفتار چرایی، مشاهده مستقیم، قره باغ، شاخص رجحانی گونه،خوشخوراکی، گوسفند.