شناسایی کمی و کیفی و برآورد مولفه های (کو)واریانس برخی صفات مهم گوسفند نژاد شال استان قزوین

به منظور برآورد پارامترهای ژنتیکی و مولفه های (کو)واریانس برخی صفات مهم اقتصادی و استفاده از این پارامترها برای طراحی برنامه اصلاح نژاد مناسب برای گوسفند شال، با همزمان سازی فحلی و استفاده از تکنیک تلقیح مصنوعی جهت ارتباط ژنتیکی بین گله ها، داده های مربوط صفات وزن بدن گوسفند نژاد شال از گله های مردمی جمع آوری و تجزیه و تحلیل آماری شدند. مدل آماری مورد استفاده شامل اثرات ثابت گله، سال، فصل، جنس و نوع تولد بود. صفات مورد بررسی نیز شامل اوزان تولد، 4 (از شیرگیری)، ،6 ،‮‭12 9‬ ماهگی، تعداد بره در هر زایش میش، تعداد بره از شیر گرفته شده هرمیش، کل وزن تولد بره های هر میش تحت آمیزش و کل وزن شیر گیری بره های هر میش تحت آمیزش بودند. با برازش مدل ثابت عوامل محیطی موثر و معنی دار بر این صفات تعیین گردید. میانگین صفات وزن تولد (‮‭4/38 0/78‬ کیلوگرم)، وزن از شیرگیری (‮‭28/32 0/26‬ کیلوگرم)، وزن شش ماهگی(‮‭36/21 8/3‬ کیلوگرم)، وزن نه ماهگی (‮‭47/04 7/13‬ کیلوگرم) ، دوازده ماهگی (‮‭61/55 9/33‬ کیلوگرم)، تعداد بره در هر زایش میش(‮‭1/16 0/01‬) ، تعداد بره از شیر گرفته شده هرمیش(‮‭0/72 0/02‬)، کل وزن تولد بره های هر میش تحت آمیزش( ‮‭5/01 0/05‬ کیلوگرم ) و کل وزن شیر گیری بره های هر میش تحت آمیزش(‮‭29/76 0/38‬ کیلوگرم) برآورد شد. همچنین مقادیر وراثت پذیری مستقیم برآورد شده توسط مدل های مختلف برای صفات وزن تولد، از شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و دوازده ماهگی به ترتیب از ‮‭0/48‬ تا ‮‭691‬/،0 از ‮‭0/066‬ تا ‮‭141‬/،0 از ‮‭0/455‬ تا ‮‭694‬/،0 از ‮‭0/476‬ تا ‮‭1/045‬ و از ‮‭0/347‬ تا ‮‭1/276‬ در نوسان بود. همبستگی ژنتیکی بین صفت وزن تولد با صفات وزن از شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و دوازده ماهگی به ترتیب ‮‭0/04‬-، ‮‭0/15‬-، ‮‭0/41‬ و ‮‭0/05‬ برآورد گردید. همبستگی ژنتیکی بین وزن از شیرگیری با وزن شش ماهگی، نه ماهگی و دوازده ماهگی به ترتیب ‮‭0/96‬ ، ‮‭0/53‬ و ‮‭0/04‬- برآورد گردیده است. همچنین همبستگی ژنتیکی وزن در سن 6 ماهگی با وزن در سن 9 و ‮‭12‬ ماهگی به ترتیب ‮‭0/24‬ و ‮‭0/9‬ و همبستگی ژنتیکی اوزان 9 و ‮‭12‬ ماهگی ‮‭0/24‬- برآورد شد. وراثت پذیری تعداد بره در هر زایش میش، تعداد بره از شیر گرفته شده هرمیش، کل وزن تولد بره های هر میش تحت آمیزش و کل وزن شیر گیری بره های هر میش تحت آمیزش نیز به ترتیب ‮‭007‬/،‮‭045 0‬/،‮‭0/035 0‬ و ‮‭0/047‬ بدست آمد. همبستگی ژنتیکی مستقیم بین تعداد بره در هر زایش میش و تعداد بره از شیر گرفته شده هرمیش و نیز بین کل وزن تولد بره های هر میش تحت آمیزش و کل وزن شیر گیری بره های هر میش تحت آمیزش(کیلوگرم) هم به ترتیب ‮‭0/374‬ و ‮‭0/648‬ برآورد گردید. کلمات کلیدی: مولفه های (کو)واریانس ؛ پارامترهای ژنتیکی ؛ گوسفند نژاد شال.