بررسی ژنوتیپ های گندم آبی بهاره در تراکم های مختلف بذر و تاریخ های کاشت مطلوب تحت رژیم های آبیاری معمول و تنش خشکی انتهای فصل

به منظور بررسی واکنش ژنوتیپ های گندم آبی بهاره به تراکم های مختلف بذر و تاریخ های کاشت مطلوب و کرپه در شرایط آبیاری معمول و تنش خشکی انتهای فصل این تحقیق با استفاده از طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی و به صورت اسپلیت فاکتوریل و در سه تکرار در سال زراعی ‮‭88-89‬ در کرج اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل: تاریخ های کاشت مطلوب و کرپه(‮‭10‬ و ‮‭30‬ آبان ماه) در کرتهای اصلی و فاکتوریل تیمارهای تراکم بذر ،‮‭250‬ ،‮‭550 400‬ و ‮‭700‬ بذر در متر مربع و ژنوتیپ های گندم نان بهار، ‮‭11‬‭-DN‬، پیشتاز، ‮‭85-7‬‭-M-‬‮‭16-85‬، ‭M ‬و 7‭-DN ‬و ژنوتیپ های ‮‭11‬‭-DN‬، پیشتاز، 7‭-M-‬‮‭16-85‬، ‭M-‬‮‭7-85‬، ‭DN ‬و ‮‭82-9‬‭-WS ‬در کرت های فرعی به ترتیب در دو آزمایش مجزای رژیم های آبیاری معمول و تنش خشکی انتهای فصل(آبیاری در مرحله %‮‭50‬ گرده افشانی و قطع آبیاری های بعدی تا زمان برداشت محصول) بودند. ژنوتیپ ها از نظر صفات عملکرد دانه و بیوماس، اجزای عملکرد دانه، ارتفاع بوته و دمای کانوپی بررسی شدند. آبیاری به صورت نشتی و بر اساس نیاز آبی گیاه انجام پذیرفت. نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین های صفات عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی، اجزای عملکرد دانه، ارتفاع بوته، کلروفیل برگ پرچم و نزول دمای کانوپی تحت تاثیر عوامل آزمایش نشان داد که در شرایط آبیاری مطلوب عامل تراکم بذر تنها عامل با تاثیر معنی دار بر روی عملکرد دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، بیوماس و تعداد دانه در متر مربع بود. ولی دمای کانوپی علاوه بر تراکم بذر تحت تاثیر معنی دار تاریخ کاشت واثر متقابل عوامل تراکم بذر در ژنوتیپ و تاریخ کاشت در تراکم بذر بود. ژنوتیپ های مورد بررسی از نظر تعداد سنبله در متر مربع و تعداد دانه در سنبله تفاوت معنی دار داشتند. در شرایط تنش خشکی انتهایی هیچیک از عوامل مورد بررسی بر صفات عملکرد دانه، وزن هزار دانه و دمای کانوپی اثر معنی دار نداشته، تاریخ کاشت تنها بر صفت تعداد دانه در سنبله اثر معنی دار داشت. اثر تراکم بذر بر صفات ارتفاع بوته، بیوماس و تعداد سنبله در متر مربع معنی دار بوده، همچنین بین ژنوتیپ های گندم از نظر ارتفاع بوته و بیوماس تفاوت معنی دار مشاهده گردید. واژه های کلیدی : گندم، تراکم بذر، تاریخ کاشت، تنش خشکی انتهایی