بررسی زمان مناسب ورود و خروج دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (خراسان - تربت حیدریه)

مراتع از گونه های گیاهی مختلفی تشکیل شده است که هر یک ویژگی های شکلی و حیاتی خود را دارد. بنابراین هر یک از گونهها در زمان خاصی از دوره رویش چرا می گردد. همچنین با توجه به آب و هوای هر منطقه زمان استفاده از آن مرتع مشخص میصگردد که ارتباط مستقیم با گونه های گیاهی موجود در عرصه مرتع، فصل چرای آن مشخص میصگردد. با انجام این بررسی، امکان تجدید نظر در برنامه مدیریت چرای مراتع با پوشش گیاهی مشابه فراهم میشود. به همین منظور برای تعیین ورود و خروج بموقع و به هنگام از مرتع، این تحقیق در مراتع ییلاقی ژرف تربت حیدریه که تحت چرای دامهای روستایی قرار دارد بمدت 4 سال (‮‭1386-1389‬) اجرا شد. در این تحقیق چند گونه مرتعی به عنوان گونه های شاخص منطقه انتخاب شدند. ده پایه نسبتا مشابه از هر گونه در منطقه محصور شده علامت گذاری گردید. سپس هر ساله در خلال دوره رشد گیاه، و در فواصل زمانی مشخص اطلاعاتی از جمله مراحل فنولوژی و ارتفاع کل گیاه مربوط به چندین گونه مرتعی و همچنین وضعیت رطوبتی خاک از زمان شروع فصل رویش تا خشک شدن گیاه جمع آوری و در فرم های ویژه ای ثبت گردید. با بررسی فنولوژی گونه های مهم منطقه در طول چهار سال اجرای طرح نتایج نشان داد که بهترین زمان ورود دام به مرتع اوایل اردیبهشت ماه و خروج دام بایستی در مرداد ماه صورت گیرد که این تقویم چرا توسط بهره برداران در منطقه اجرا می گردد.واژه های کلیدی: زمان مناسب ورود دام به مرتع، زمان مناسب خروج دام از مرتع، فنولوژی، مدیریت چرایی، مرتع ژرف تربت حیدریه.