بررسی زمان مناسب ورود و خروج دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (خراسان-سرخس)

مراتع از گونه های گیاهی مختلفی تشکیل شده است که هر یک ویژگی های شکلی و حیاتی خود را دارد. بنابراین هر یک از گونهها در زمان خاصی از دوره رویش چرا می گردد . همچنین با توجه به آب و هوای هر منطقه زمان استفاده از آن مرتع مشخص میصگردد که ارتباط مستقیم با گونه های گیاهی موجود در عرصه مرتع، فصل چرای آن مشخص میصگردد. با انجام این بررسی، امکان تجدید نظر در برنامه مدیریت چرای مراتع با پوشش گیاهی مشابه فراهم میشود. به همین منظور برای تعیین ورود و خروج بموقع و به هنگام از مرتع، این تحقیق در مراتع قشلاقی اسماعیل آباد انبیزک جهت سایت سرخس که تحت چرای دامهای عشایری وروستایی قرار دارد بمدت 4 سال(‮‭1386-1389‬) اجرا شد. در این تحقیق چند گونه مرتعی به عنوان گونه های شاخص منطقه انتخاب شدند. ده پایه نسبتا مشابه از هر گونه در منطقه محصور شده علامت گذاری گردید. سپس هر ساله در خلال دوره رشد گیاه، ودر فواصل زمانی مشخص اطلاعاتی از جمله مراحل فنولوژی و ارتفاع کل گیاه مربوط به چندین گونه مرتعی و همچنین وضعیت رطوبتی خاک از زمان شروع فصل رویش تا خشک شدن گیاه جمع آوری و در فرم های ویژه ای ثبت گردید. جهت تعیین زمان مناسب خروج دام از مرتع از روش ارزیابی فنولوژی گونه اصلی وکلید منطقه که با توجه با شرایط اقلیمی رشد آن در حال پایان می باشد وگونه های دیگر مراحل رشد خود را ادامه می دهند و فصل بهره برداری آنها در زمان دیگری یعنی پاییز وزمستان می باشد معین گردیده است. که نتایج تحقیقات درازمدت این روش را به اثبات رسانیده است که مراتع بوته ای در فصل بهار کمتر چراشود وزمان چرای بوته در فصل زمستان می باشد که گیاه به رشد کامل رسیده است وچرای متوسط و زیاد موجب نابودی گیاه نمی گردد لذا گونه های گیاهی موجود در منطقه فصل رویش آنهاکه بهار وتابستان می باشد ودر پاییز رشد زایشی آن تواژه های کلیدی: زمان مناسب ورود دام به مرتع، زمان مناسب خروج دام از مرتع، فنولوژی، مدیریت چرایی، سایت سرخس کمیل می گردد ودر هنگام پایان فصل رویش پس از رسیدن بذر دام از گونه های مرتعی مراتع قشلاقی استفاده می نماید.