آت اکولوژی و فنولوژی گونه گازرخ (استان هرمزگان)

جهت بررسی آت اکولوژی گزروغن بعد از مشخص نمودن محدوده گسترش آن ، 6 رویشگاه اصلی انتخاب نموده تا خصوصیات جنگلشناسی، ساختار زمین شناسی و خصوصیات خاک رویشگاه در آنها مورد بررسی قرار گیرند. برای تعیین تراکم و انبوهی از روش 5 درختی استفاده شد . برای مشخص نمودن مراحل فنولوژی، در هر رویشگاه 3 پایه گزروغن میانسال، علامت گذاری گردیدند و طی سه سال مراحل فنولوژی مورد بررسی قرار گرفت. گزروغن یا گازرخ گیاهی است بصورت درختچه تا درخت که در حوالی دریای سرخ، شاخ افریقا ، عربستان سعودی و تعدادی از کشورهای حاشیه خلیج فارس و دریای عمان از جمله ایران، عمان و پاکستان گسترش دارد . این درختچه در ایران بین ارتفاعات غرب بشاگرد تا مرز پاکستان رویش دارد. در هرمزگان در منطقه بشاگرد در حوالی سردشت، بارشکان، رودخانه بارشکان، کوه دزدی، شهرک دهوست، گرهون به گافر، محور درنگ مدو حیدرآباد، بن ریز، محور بن ریز ملکن و شهر شیب کلاه به طور پراکنده دیده می شود. در هرمزگان گزروغن بین دو حد ارتفاعی ‮‭630‬ تا ‮‭962‬ متر از سطح دریا عمدتا در روی دامنه تپه ها وکوهها و بطور محدود روی مخروط افکنه و تراسها حضور پیدا می نماید. تراکم در هکتار آن نسبتا کم و بین ‮‭24-2‬ اصله در هکتار ، قطر تنه ‮‭22-4‬ سانتیمتر، میانگین ارتفاع ‮‭5-3‬ متر و قطر تاج پوشش ‮‭6/9 -3/4‬ متر در رویشگاههای مختلف متاوت می باشد. تشکیلات زمین شناسی رویشگاههای گزروغن مربوط به دوران ترشیاری و سازندهای آنگهران، سبز، مختارآباد، شهرپم، ماریچ و درپهن می باشند که لیتولوژی غالب آنها را ماسه سنگهای شکافدار، شیل و شیست های مطبق تشکیل می دهند. نتایج آنالیز نمونه های خاک نشان می دهند که بافت خاک در غالب رویشگاههای هرمزگان شنی لومی و در بعضی مناطق شنی-رسی- لومی می باشد. خاک غالبا" قلیایی و اسیدیته آن بین‮‭8/3-8/1‬ متغیر می باشد. هدایت الکتریکی خیلی ناچیز( ‮‭1/2-0/4‬ دسی زیمنس بر متر) و غیر شور، درصد آهک نسبتا" بالا (‮‭26/7-9/2‬ درصد) ، میزان سدیم (‮‭122-171‬ میلیگرم بر کیلوگرم) و یک خاک غیر سدیمی که از نظر ازت و مواد آلی فقیر بوده بطوریکه درصد ازت ‮‭0/26 0/01‬ درصد و مواد آلی آن ‮‭1/5 -0/1‬ درصد می باشند. گزروغن در آذر ماه با مناسب شدن دما و شروع بارشهای پاییزی رشد رویشی خود را با ظهور برگها کوچک آغاز می نمایند.. این برگها کم دوام بوده بطوریکه در اردیبهشت با شروع گرما ، بلافاصله ریزش می کنند. گلهای صورتی تا سفید گزروغن از اواخر بهمن ماه شروع به ظاهر شدن نموده بطوریکه در اسفندو فروردین ماه گلهای فراوانی در انتهای شاخه های گلدهنده مشاهده می شوند. میوه های نیام مانند سبز رنگ در اردیبهشت ماه روی شاخه ها ظاهر شده که حالت آویز داشته و بتدریج رشد می نماید. نیام ها در تیرماه همزمان با رسیدن خرما ، شروع به قهوه ای شدن و شکاف برداشتن در طول غلاف نموده که همزمان با رسیدن بذرها می باشد. بذرها در اواخر تیر و اوایل مرداد شروع به ریزش می نمایند. کلمات کلیدی: آت اکولوژی، گزروغن، هرمزگان، خاک، زمین شناسی، اقلیم