بررسی ارزش رجحانی گونه های مرتعی و رفتار چرایی دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (بریس چابهار-بلوچستان)

دام در زمان چرا در مرتع رفتارهای متفاوت از خود نشان می دهد. از طرفی ارزش رجحانی گونه های مرتعی توسط دام در ماه های مختلف فصل چرا متفاوت می باشد. جهت تعیین رفتار چرایی و چگونگی ترجیح گونه ها توسط دام ، این پژوهش در سایت بریس درطول سالهای ‮‭1386‬تا‮‭1389‬ انجام گرفت. سایت مورد نظر در ‮‭30‬ کیلومتری شرق شهرستان چابهار و در نوار ساحلی دریای عمان قرار دارد و نماینده بخش عمده ای از مراتع ساحلی اقلیم خلیج عمانی است. جهت انجام مطالعه منطقه ای به وسعت 1 هکتار از ابتدای سال ‮‭85‬ محصور گردید و آماربرداری درسالهای متوالی انجام گرفت. جهت مقایسه رفتارهای چرایی دام، صفات: میانگین سرعت حرکت دام، طول مسافت پیموده شده، زمان صرف شده جهت چرا، زمان صرف شده جهت استراحت و زمان صرف شده جهت حرکت ، با استفاده از طرح بلوک کاملا تصادفی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. جهت تعیین ارزش رجحانی با استفاده از روش زمان سنجی، زمان توقف دام بر روی گونه های گیاهی در طول ماههای فصل چرا محاسبه گردید و با استفاده از طرح بلوک کاملا تصادفی با تجزیه مرکب در سال و 3 ماه(بلوک) و در 7 گونه گیاهی تجزیه وتحلیل آماری با استفاده از نرم افزار ‭SAS ‬صورت گرفت. صفات رفتارهای چرایی دام همگی بجز زمان صرف شده جهت استراحت معنی دار نشدند. درتعیین ارزش رجحانی به روش زمان صرف شده جهت چرا نیز اثر گونه معنی دار شد وگونه های خوشخوراک و دارای ارزش رجحانی بالاتر مشخص گردیدند. واژههای کلیدی: ارزش رجحانی ، رفتار چرایی دام، زمان سنجی، شاخص رجحان، سایت بریس چابهار