بررسی حد بهره برداری مجاز گونه های مهم مرتعی در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (گلستان-چناران)

یکی از فاکتور های مهم در تعیین ظرفیت چرایی مشخص کردن حد بهره برداری مجاز گونه ها است، بدلیل عدم اطلاعات کافی در این زمینه، این پژوهش بمنظور تعیین حد بهره برداری مجاز چهار گونه مهم مرتعی سایت چناران انجام گردید. در این مطالعه چهار گونه مرتعی از قبیل ‭Atriplex halimus ‬، ‭Poa bulbosa ‬، ‭Halothamnus glaucus ‬و ‭Cynodon dactylon ‬انتخاب و چهار شدت برداشت، صفر(شاهد)، ‮‭50 25‬، و ‮‭75‬ درصد در‮‭10‬ تکرار بمدت 4 سال با هم مقایسه شدند. نتایج با استفاده از نرم افزار ‭SAS ‬نشان داد، در گونه ‭Atriplex halimus ‬بین تیمارها تفاوت معنی داری وجود نداشت، ولی بین سال ها در سطح 1 درصد تفاوت معنی دار بود. در گونه های ‭Poa bulbosa ‬، ‭Halothamnus glaucus ‬و ‭Cynodon dactylon ‬بین تیمارها، سال ها و همچنین بین اثر متقابل سال و تیمار تفاوت معنی داری در سطح 1 درصد وجود داشت. به علت کاهش بارندگی در سال ،‮‭1387‬ تولید مرتع کمتر از سال های دیگر بود. میانگین درصد برداشت وزنی (برداشت واقعی) نشان داد، در همه گونه ها،کمتر از درصد اعمال شده بود. نتایج بنیه و شادابی گونه های منتخب در طی چهار سال بررسی نشان داد، گونه های ‭Atriplex halimus ‬، ‭Poa bulbosa ‬، ‭Halothamnus glaucus ‬و ‭Cynodon dactylon ‬از شادابی خوب (در ماه های اسفند و فروردین) برخوردار بودند،که با توجه به اقلیم نیمه خشک منطقه و میانگین بارندگی حدود ‮‭360‬ میلی متر، در حد قابل قبول می باشد. با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه چناران و نتایج حاصل از پروژه ارزش رجحانی گونه های مرتعی و رفتار چرایی دام و نتایج حاصل از بررسی حد بهره برداری مجاز گونه های مهم مرتعی، ضریب برداشت مجاز ‮‭50‬ درصد برای هر چهار گونه مورد نظر پیشنهاد می شود. واژه های کلیدی: میزان برداشت مجاز و مناسب، سایت چناران، استان گلستان